ادبیات کارگری

ارنست فیشر - برگردان: عباس خلیلی - ... یک نتیجه‌ی مستقیم بیگانگى انسان از محصول کار، از فعالیت زندگى و از زندگى نوعی‌اش، این است که انسان با انسان‌هاى دیگر بیگانه می‌شود. وقتی انسان با خود روبرو می‌شود، با انسان‌هاى دیگر نیز روبرو می‌شود. چیزى که در مورد رابطه‌ی انسان...

نورا كارلين - برگردان: پروين اشرفى - از همان زمان تجديد حيات جنبش‏ زنان در اواسط سال‌هاى ۱۹۶۰، مجادلات بسيارى در زمينه‌ى رابطه بين رهايى زنان و سوسياليسم وجود داشته است. سوسياليست‌ها مى‌خواهند جهان را تغيير دهند؛ جامعه‌ى فاسدى كه در آن زندگى مى‌كنيم را دگرگون كنند؛ و...

والنتین مقدم - ترجمه‌ی: آنیشا اسداللهی - مقدمه یک نسل پیش، تاریخ‌شناس فمینیست بریتانیایی، شیلا روباتام(۱)(۱۹۷۴) این پرسش را به میان آورد که چرا زنان «از چشم تاریخ پنهان مانده‌اند» - و یاری کرد تا رشته‌ی تاریخ زنان بنا نهاده شود. سال پس از آن، گایاتری اسپیواک (۱۹۸۸)...

دونی گلوک‌اشتاین - ترجمه‌ی: حسن مرتضوی - رُخ‌دادهای اخیر، «اجتناب‌ناپذیری» سرمایه‌داری و خنثی ‌بودن دولت را که در بوق و کرنا دمیده می‌شوند، زیر سئوال برده است. بحران اعتباری سال ۲۰۰۸ و نیز بحران عمیق اقتصادی از پی آن، خوش‌بینی متفرعنانه‌ی طرف‌داران نیروهای بازار را...

رالف هوف روگر - ترجمه‌ی: کاووس بهزادی - سوسیالیسم و جنبش کارگری در آلمان و اتریش تا سال ۱۹۱۴ - پیش‌نوشته‌ی چاپ دوم (۲۰۱۷) به‌جاست که شش سال پس از چاپ اول این کتاب پاره‌ای از تاملات طرح‌شده در پیش‌نوشته‌ بازنگری شود. تعمیق پیش‌بینی‌ناپذیر «بحران مالی» به بحران اقتصادی...

النور مارکس اولینگ(۱) - مترجم: صمد وکیلی - قانون ضدسوسیالیستی(۲) دو سال دیگر تمدید شد. قابل پیش‌بینی بود که چنین شود؛ اما همان‌طور که سوسیالیست‌ها بارها تاکید کرده‌اند، چه این قانون برقرار باشد چه نباشد، این جنبش ادامه خواهد یافت، و ناگزیر است که ادامه یابد. این‌که...

اندی دورگن - ترجمه‌ی: بهرام صفایی - ۱۹۳۶-۱۹۳۷ - تجربیات اجتماعی ـ اقتصادی جنبش انقلابی اسپانیا در خلال تابستان ۱۹۳۶ از بیش‌ترین جنبش‌های همانند در اروپای سده‌ی بیستم فراتر رفت. اما برخلاف روسیه در ۱۹۱۷ یا آلمان در ۱۹۱۸، به‌جای شوراهای کارگری، هزاران کمیته شکل گرفت تا...

جواد طیب - بازپس‌گیری زمان به مثابه افق رهایی طبقه‌ی کارگر - امروز، اول ماه می، روز جهانی طبقه‌ی کارگر است. در این روز باید از نقطه‌ای آغاز کنیم که زندگیِ کارگر هر روز در آن شکسته و از نو بسته‌بندی می‌شود، و آن چیزی نیست جز روز کاری کارگران. اگر از واقعیت عینی شیوه‌ی...

کارل لیبکنشت - مترجم: صمد وکیلی - آینده از آنِ مردم است(۱) فقر و فلاکت، تنگ‌دستی و گرسنگی در آلمان، بلژیک، لهستان و صربستان حاکم است؛ کشورهایی که خون‌شان توسط امپریالیسم خون‌آشام مکیده می‌شود و به گورستان‌های عظیمی می‌مانند. تمام جهان، آن تمدن اروپاییِ بسیار...

بیژن هدایت - جنگ، به هر شکلی که پایان ‌یابد، «آزادی» حاصل نمی‌شود؛ طبقه‌ی کارگر از استثمار و برده‌گی مزدی رها نمی‌گردد؛ جامعه از سعادت و خوش‌بختی، از رفاه و آسایش، بهره‌مند نمی‌شود؛ برعکس؛ شرایط بُحرانی دیروز و امروز، در فردای پایان جنگ هم در ابعادی سهمگین‌تر تداوم...

گابریله رِپاچی - ترجمه‌ی: ساسان صدقی‌نیا - یک چشم‌انداز مارکسیستی اتوماسیون یکی از مهم‌ترین دستاوردهای بشریت در فن‌آوری است، که وعده‌ی رشد بهره‌وری کار و ظرفیت رهایی انسان از زحمات روزمره را می‌دهد. با این‌ حال، در بستر سرمایه‌داری معاصر، این وعده به کابوسی برای...

آنتونیو گرامشی - ترجمه‌ی: مهرداد نقیبی - یکی از مشکلات آزاردهنده‌ای که همه‌ی سوسیالیست‌ها، در این برهه‌ی تاریخی، به گونه‌ای زنده و فعال درگیر آن هستند، احساس مسئولیت تاریخی بر دوش طبقه و حزبی است که بیان‌گر آگاهی نقادانه و عملی رسالت این طبقه است. چگونه می‌توان نیروی...

محمد شمس - «تنها راه عملا ممکن آزادی آلمان، آزادی‌ای مبنتی بر آن نظریه است که انسان را والاترین موجود برای انسان قلمداد کند. در آلمان، آزادی از قرون وسطی نیز تنها با آزاد شدن از پیروزی‌های جزئی بر قرون وسطی امکان‌پذیر است. در آلمان هیچ شیوه‌ای از برده‌گی درهم شکسته...

رنزو لورنته - ترجمه‌ی: حسن آزاد - دفاع از نظریه‌ی مارکسیستی در زمانه‌ی ما وظیفه‌ی آسانی نیست. برای دفاع از این نظریه از ابتدا، موانعی آشنا با سرشتی سیاسی و عملی خودنمایی می‌کنند: با فروپاشی کمونیسم شوروی در دو دهه‌ی پیش، بسیاری مارکسیسم را به ‌طور قطعی نظریه‌ای...

یانه بنگتسون - برگردان: نادر ثانی - “سوگوارى نكنيد. متشكل شويد!” جمله‌ای معروف از تاریخ مبارزات طبقه‌ی کارگر است. جو هیل این عبارت را کمی پیش از اعدامش در “سالت لیک سیتی”، در ۱۹ نوامبر ۱۹۱۵، یعنی ۱۱۰ سال پیش، ادا کرد. در این نوشته، “یانه بنگتسون”، از حزب کمونیست سوئد،...

فلورنس ساتکلیف- بریتویت و ناتالی تامیلنسون - ترجمه‌ی: مائده میرزایی - متن زیر گزیده‌ای از مقاله‌ای‌ست که هم‌زمان با برگزاری نمایش‌گاه ویژه‌ای با همین عنوان در موزه‌ی ملی معادن زغال‌سنگ انگلستان - ۲۹ فوریه ۲۰۲۰ تا ۳ ژانویه ۲۰۲۱- منتشر شد. مقدمه اعتصاب کارگران معدن...

کارل ماركس - ترجمه‌ی: حسن مرتضوی - ما از پیش‌فرض‌های اقتصاد سیاسی آغاز كردیم و زبان و قوانین آن را پذیرفتیم. مالكیت خصوصی، تفكیك كار، سرمایه و زمین، تفكیك دست‌مزد، سود سرمایه و اجاره بهای زمین و نیز تقسیم كار، رقابت و مفهوم ارزش مبادله و غیره را پیش‌فرض و پایه‌ی...

مارینا ویشمیت - مترجم: ایمان گنجی - مقدمه‌ی مترجم: مارینا ویشمیت، نظریه‌پرداز کمونیست-فمینیست، زاده‌ی خارکیف اوکراین (۱۹۷۶) بود و یک یهودی ضدصهیونیست. او جمعه ۲۶ آوریل (۲۰۲۴) پس از یک دوره طولانی بیماری درگذشت. ویشمیت از کمونیست‌های تحت تاثیر اتومونیسم ایتالیایی و...

‫مارچلو موستو - ‬‫ترجمه‌ی: رامین جوان‬‬‬‬‬‬‬ - ‬روز بیست و هشتم سپتامبر ۱۸۶۴، «سالن سنت مارتین»، در قلب لندن، انباشته از جمعیت بود. دو هزار کارگر در همایش حضور داشتند. مراسم به‌ دعوت رهبران اتحادیه‌های کارگری انگلیس و گروه کوچکی از کارگران کشورهای اروپایی برپا شده...

ادوارد آندرو - ترجمه‌ی: آزاده ریاحی - کارل مارکس و طبقه‌بندی کنندگان او چکیده: در مقاله‌ی حاضر بحث می‌شود که بر خلاف باور گسترده، مارکس تمایزی بین طبقه‌ی در خود و طبقه‌ی‌ برای خود قائل نشده بود، بلکه در نظر او این تمایز بین طبقه علیه سرمایه و طبقه‌ی برای خود بود....

کارل مارکس - برگردان: سوسن بهار  - از زمانی که مارکس این متن را نوشته است، بیش از دو قرن می‌گذرد و با تاسف و شرم‌ساری از انسان این هزاره بودن، باید بگویم اگر در آن زمان مارکس در زمینه‌ی کار کودکان از سن نُه سالگی به بالا حرف می‌زند. در دنیای واویلای امروز، این سن...

بیژن هدایت - درآمد خشونت نظام‌مند علیه کارگران افغانستانی در ایران به نقطه‌ی جوش رسیده است. استثمار مُشدد، کارهای بی‌ثُبات، دست‌مزدهای به شدت نازل، تبعیضات روزمره‌ی حقوقی و اداری، محرومیت از هر گونه خدمات اجتماعی، و...، به حملات وحشیانه‌ی خیابانی، به ضرب و شتم در فضای...

فرزانه راجی - خاستگاه عمده‌ی ستم، نابرابری و خشونتی که تمامی زنان تحمل می‌کنند، ناشی از دو نظام و ساختار است: سرمایه‌داری و مردسالاری که توسط سلسله مراتب قدرت، انواع و اقسام مذاهب، ایدئولوژی‌های زن‌ستیزانه و قوانین محدود کننده حمایت می‌شوند. در عین حال و با توجه به...

پرویز قاسمی - پس از یک انقلاب پرولتری تنها ارگان‌های آتوریته اجتماعی مستقیم پرولتاریا، یعنی شوراها - نه احزاب و نه دولت‌- وظیفه‌ی سازمان‌دهی جامعه‌ی نوین و ساختمان سوسیالیسم را به عهده خواهند داشت. شوراها هم‌چون سلول‌هایی خواهند بود که با در کنار هم قرار گرفتن،...

خ - ش - در این شماره‌ی «کتاب جمعه»، اسناد تازه‌یی از جنبش سندیکایی ایران به ‌چاپ می‌رسد. نخستین آن‌ها دارای اهمیت فراوانی است. این سند که از نخستین روزنامه‌ی کارگری ایران منتشره در عصر مشروطیت گرفته شده، از سطح بالای آگاهی صنفی کارگران چاپخانه‌های ایران حکایت می‌کند....

تارا بهروزیان - با بازخوانی تجربه‌ی شوراهای کارگری در نقاط مختلف جهان، دو گرایش یا دو جنبه‌ی به‌ظاهر متضاد در حوزه‌ی پراتیک و نظریه قابل شناسایی است. در جنبه‌ی نخست، شورا به‌ مثابه‌ مُدلی برای جایگزینی نظام اقتصادی سیاسی سرمایه‌دارانه با بدیلی سوسیالیستی و اشتراکی...

صابر مهدی‌زاده - اتحادیه‌های کارگری در سوئد به‌‌ یکی‌ از سمبل‌های ویژه‌ی این کشور تبدیل شده‌اند. این تشکلات، که بخش عظیمی‌ از کارگران این کشور را در خود جای داده‌اند، در سال‌های اخیر از یک سو در زیر ضربات شدید گروه‌های مخالف و از سوی دیگر به علت عدم نمایندگی منافع...

Hadas Their - ترجمه‌ی: پروین اشرفی - طبقه صرفا به میزان پول شما مربوط نمی‌شود و مطمئنا به ویژگی‌های فرهنگی یا سطح تحصیل شما هم ربط ندارد. مارکسیست‌ها بر این باورند که هر کسی که باید نیروی کار خود را در ازای دست‌مزد بفروشد و قادر به ایجاد مایحتاج زندگی خود نیست، بخشی...

خسرو صادقی بروجنی - بورژوازی هاله‌ی مقدس تمام پیشه‌هایی را که تا آن هنگام گرامی شمرده می‌شد و با هراسی توام با وقار به آن‌ها می‌نگریستند، دریده است. پزشک، وکیل، کشیش، شاعر و دانشمند را کارگر مزدبگیر خود ساخته است.»(۱) این تعبیری است که مارکس و انگلس بیش از صد و پنجاه...

کارل مارکس - از دو ماه پیش، مشاجره‌ای در جراید محلی به راه افتاده است که پرونده‌ی آن برای تاریخ‌نویسان آینده‌ی جامعه‌ی انگلیس به مراتب جالب توجه‌تر از تمام کاتالوگ‌های مصور و غیرمصور نمایش‌گاه بزرگ لندن(۱) خواهد بود. به خاطر داریم که کمی قبل از پایان دوره‌ی پارلمان،...

سیلویا فدریچی و نیکل کاکس - ترجمه‌ی: طلیعه حسینی - ... قدرت ما در مقام زن از مبارزه‌ی اجتماعی‌مان بر سر دست‌مزد آغاز می‌شود، نه به این معنا که اجازه یابیم وارد روابط دست‌مزدی شویم (زیرا هرگز خارج از آن نبوده‌ایم)، بلکه برای این‌ که اجازه‌ی خروج از آن پیدا کنیم تا...

کارل مارکس - برگردان: منصور حکمت - مقدمه به مقاله‌ی کارل مارکس درباره‌ی کار مولد و غیر مولد تمایز کار مولد و غیر مولد یکى از مولفه‌هاى مهم در نقد مارکس بر نظام سرمایه‌دارى و بر اقتصاد سیاسى است. فرمول‌بندى دقیق مارکس از این مقولات نه فقط به وى امکان می‌دهد تا منشا...

بیژن هدایت - آیا با تحولات جهان سرمایه، عاملیت طبقه‌ی کارگر در تحول بُنیادین نظم مُسلط از دست رفته است؟! آیا تنزُل عاملیت طبقه‌ی کارگر به دلیل کاهش کارگران صنعتی، و عروج هم‌هنگام «طبقه‌ی متوسط»، رُخ داده است؟! آیا اُمیدی به طبقه‌ی کارگر نیست و تشبُثات و تعرضات...

بیژن هدایت - عامل سرکوب خونین ضد انقلاب اسلامی در قلع و قمع جنبش کارگری و به خاک و خون کشیدن فعالین و پیش‌روان کمونیست و رادیکال طبقه‌ی کارگر، بدون تردید، یک دلیل اصلی شکست شوراهای کارگری است. آن‌چه ضد انقلاب اسلامی بر سر مردم کارگر و فرودست و تشکل‌های آن‌ها آورد، در...

فهیم آزاد - کارگر مُهاجر افغانستانی، «بیگانه» یا خودی!؟ - حِرمان بی‌پایان و زنده‌گی پُراضطراب میلیون‌ها شهروند افغانستانی پا در گُریز، که از بد حادثه به دام جمهوری اسلامی افتاده‌‌اند، خشونت سازمان‌یافته و فاشیسم دولتی عُریانی، که بیش از چهاردهه است مانند گردابی مهیب...

پروین اشرفی - دنیای سرمایه‌داری به ساده‌ترین بیان، بی‌رحم، استثمارگر، انسان‌ستیز، و طبیعت‌ستیز است. برای شناخت آن، بررسی شرایط ویژه و مختصات آن در زمینه‌های مختلف، روش مارکسی شناخت از پدیده‌ و تغییر وضعیت نامطلوب آن با تکیه بر فرآیندهای مبارزه‌ی طبقاتی و فراز و...

Bénédicte Manier - برگردان: شهباز نخعی - خواست ایالات متحده در مورد محدود کردن مبادلات بازرگانی با چین، برای موسسه‌های چند ملیتی، که مدتی طولانی جایگاهی مرکزی برای غول‌های آسیایی قائل شده بودند، مشکلاتی قابل ملاحظه ایجاد کرده است. آیا این مشکلات کافی است که آن‌ها به...

اریک هابسبام - ترجمه‌ی: حسن مرتضوی - مایکل ایگناتیف در مقاله‌ای درباره‌ی عید پاک در آبزرور در سال ۱۹۹۰ چنین نوشته که «جوامع سکولار هرگز در ارائه‌ی جایگزین برای مناسک مذهبی موفق نبوده‌اند.»[۱] او خاطرنشان کرد که انقلاب فرانسه «شاید رعایا را به شهروند تبدیل کرده باشد،...

آرنولد هاوزر - ترجمه‌ی: ج. بهروزی - هیچ چیز بهتر از نقشی که پول در سرمایه‌داری جدید بازی کرده است، فرآیند بیگانگی را در زندگی اقتصادی و اجتماعی برجسته‌تر و پُرمعنی‌تر نشان نمی‌دهد. پول آن چنان قُربی یافته و همه‌گیر شده که می‌شود کُل این سیستم را به ‌‌اقتصاد پولی وصف...

آنتونیو گرامشی – ترجمه‌ی: پویان فرد - یکی از اعضای هیات ایتالیایی که به ‌تازگی از روسیه شوروی بازگشته، برای ‌کارگران تورین تعریف ‌کرد که سکویی که در آن توسط هیاتی از طرف کرونشتات مورد استقبال قرار ‌گرفتند، با شعار «زنده باد اعتصاب عمومی تورین در آوریل ۱۹۲۰» تزئین شده...

والنتین مقدم - ترجمه‌ی: عطا رشیدیانی - مطالعه‌ی موردی کارگران صنعتی تبریز در انقلاب ایران اشاره‌ی مترجم: در ادامه‌ی بازخوانی تجربه‌ی شوراهای کارگری در انقلاب ایران، این‌بار به سراغ یکی از متن‌هایی رفته‌ام که نویسنده به واکاوی توسعه‌ی صنعتی، سیاست و فرهنگ حاکم بر...

فرد وستون - ترجمه‌ی: خسرو صادقی بروجنی - توضیح «نگاه» مقاله‌ی پیش رو، ضمن نکات ارزنده‌ای که در نقد بحث‌های تئوریسین‌های بورژوازی مبنی بر کاهش کمیت طبقه‌ی کارگر صنعتی، افول وزن سیاسی، و در نتیجه فقدان قدرت طبقاتی آن در ایجاد تحول بُنیادین در نظم سرمایه، طرح می‌کند، و...

ویلم فلور- ترجمه‌ی: طه رادمنش و آیدین باقری – تاریخچه‌ی اعتصاب‌ها (۱۳۳۲-۱۳۵۸) - درآمد این مقاله به بررسی شرایط کاری و زندگی کارگران غیرماهر در جنوب تهران می‌پردازد و، به‌ طور خاص، کارگران کوره‌های آجرپزی خاتون‌آباد را محور قرار می‌دهد. این کارگران که عمدتا از روستاها...

کارل مارکس - «فرصت‌های عالی و استفاده‌هایی که از آن‌ها شده است!»، این عنوان یکی از دُرفشانی‌های بی‌نهایت کمدی - تراژیک نشریه‌ی مهم و متین «اکونومیست» است. بدیهی است، که این «فرصت‌های عالی» به وسیله‌ی تجارت آزاد ارائه شده است و «استفاده» و یا به عبارت بهتر،...

مارگارت کولسون - مترجم: آ. یوسنی - اهمیت سیاسی تحلیل رابطه کار خانگی و سرمایه، توسط والی سکومب در سعی او برای نشان دادن زمینه مادی اتحاد استراتژیک مبارزه برای رهائی زنان و مبارزه برای انقلاب پرولتری نهفته است.(۱) بر خلاف کسانی که عقیده دارند خانواده فقط یک نهاد...

پل داماتوت - ترجمه‌ی: آرام نوبخت - کارل مارکس و فردریش انگلس در «مانفیست کمونیست» نوشتند: «مُعترض شده‌اند که اگر مالکیت خصوصی لغو گردد، آن‌گاه همه‌ی کارها متوقف می‌شود و تنبلی فراگیر بر همه‌ جا حاکم خواهد شد.» اگر ادعای رقابتی بودن و حرص و ولع طبیعی ذات بشر را کنار...

فریدریش انگلس - پیش‌گفتار به چاپ آمریکایی «وضع طبقه‌ی کارگر در انگلستان» ده ماه از زمانی که من به تقاضای مترجم، «موخره‌ای» بر این کتاب نوشته‌ام، می‌گذرد. در طی این ده ماه، در آمریکا انقلابی به وقوع پیوسته که در هر کشور دیگر حداقل به ده سال زمان احتیاج داشت. در فوریه‌ی...

آرنولد هاوزر - برگردان: ج. بهروزی - کارگر هر چه بیش‌تر از خود مایه بگذارد، به‌‌ همان نسبت هم سخت‌تر کار می‌کند و تولید می‌کند، هرچه بیش‌تر به‌‌ جهان بیگانه و عینی‌ای که بالای سر و ضد خود می‌سازد نیرو برساند، به‌‌ همان نسبت هم فقیرتر می‌شود و کم‌تر چیزی برایش می‌ماند....

ميلتون ملتزر - ترجمه: کیومرث پریانی - آن دوره‌­ها براى كسانى كه مى‌دانستند صاحب آمريكا هستند، دوره‌­هاى پر زرق و برقى بود. اما، از اين «ناهار بازار بزرگ» اين‌ها - به قول مارك تواين - هيچ وقت چيزى نصيب كارگران نشد. كارگران بودند كه اين ثروت را از دل معادن بيرون كشيدند،...

ترجمه‌ی: کامران نیری - مقدمه‌ی مترجم: «انجمن بین‌المللی کارگران» که به «بین‌الملل اول» معروف شد طی اجلاسی از کارگران و فعالان رادیکال از چند کشور اروپایی در تالار سنت‌مارتین شهر لندن در بیست و هشتم سپتامبر ۱۸۶۴ تشکیل شد. «بین‌الملل اول» ۱۲ سال دوام آورد و به‌ عنوان...

جان کی والتون - ترجمه و تخلیص: امین قضایی - مقدمه‌ی مترجم: چارتیسم اولین ظهور سیاسی و صنفی طبقه‌ی کارگر در انگلستان صنعتی در اوایل قرن نوزدهم بود. طبقه‌ی کارگر برای اولین خود را به عنوان یک طبقه می‌شناسد و از طریق نمایندگان خود و حق رای همگانی تلاش می‌کند در بافت...

استفانی کرونین - ترجمه‌ی عرفان آقایی - تقدیم به دوست گران‌قدری که نامش طنین آزادگی و مقاومت است: آنیشا اسداللهی - مترجم مقدمه‌ی مترجم: در اواسط سال ۱۹۰۷ میلادی کارکنان دارسی عملیات خود را در جنوب نفتی ایران آغاز کردند. دولت انگلیس برای محافظت از این گروه یک تیم بیست...

هال دریپر - ترجمه: سارا روستایی - مقدمه اکنون مدتی است که نقش، کمیت و ظرفیت طبقه‌ی کارگر هم‌چون فاعل، سوژه و آفریننده‌ی سوسیالیسم، مورد پرسش، تردید و چالش جدی قرار گرفته است. البته روایت و تفسیرهای جزمی از نقش پرولتاریا، شکست عملی جنبش کارگری بر اثر مسخ و کژدیسگی...

فرنگیس بختیاری - «هستنده‌گی طبقه‌ی کارگر» در مطالب تاریخی آمده است یکی از برده‌داران یونان پیشنهاد کرد به همه‌ی برده‌ها لباس یک‌سان بپوشند. برده‌دار دیگری که زیرک‌تر بود، مخالفت کرد و گفت اگر برده‌ها همه یک‌سان لباس بپوشند، به جمعیت خود واقف می‌شوند و علیه ما شورش...

Renaud Lambert - ترجمه‌ی: شروین احمدی - توضیح کوتاهی از «نگاه»: اپوزیسیون بورژوایی جمهوری اسلامی در حسرت گذشته‌ی ارزش‌افزایی هنگفت سرمایه‌ی خود به واسطه‌ی استثمار مُشدد برده‌گان مزدی در ایران، اغلب چنین می‌نمایاند که اگر «فتنه‌ی ۵۷» رُخ نمی‌داد، سلطنت «شکوه‌مند» پهلوی...

محمد دارکش - در تحلیل ساختاری، یک آموزگار مدرسه‌ی خصوصی (کارگر مولد فکری) و یک تراش‌کار (کارگر مولد یدی) نباید هیچ تفاوتی به لحاظ جایگاه طبقاتی داشته باشند. همه‌ی این‌ها در خدمت فرایند واحد تولید و تحقق ارزش به نفعِ طبقه‌ی سرمایه‌دار مشغول به کار هستند؛ ولی آگاهی کاذب...

خسرو شاکری - گفتن ندارد که هر گفتاری پیرامون تکوین و گسترش نهضت کارگری ایران می‌باید ضرورتا از فروپاشی نظام سنتی جامعه‌ی ایران، نظام پیش‌سرمایه‌داری عصر قاجاریه، آغاز شود. آغاز فروپاشی نظام سنتی ایران را می‌توان به ‌طور عام از اواسط دوران قاجار دانست که طی آن نفوذ...

https://youtu.be/swrm2x1UsXs   «طرف کی هستید؟» سرودی است که کارگران اعتصابی معدن هارلن در دهه‌ی ۱۹۳۰ در اعتصابات خود آن را می‌خواندند. این سرود را فلورنس ریس، همسر یکی از سازمان‌دهندگان اتحادیه‌ی کارگران معدن آمریکا در هارلن نوشته است. هنرمندان بسیاری از جمله پیت...

بورلی سیلور - مترجم: نرگس ایمانی - از دهه‌ی ۱۹۸۰ به بعد رویکرد غالب در علوم اجتماعی بر این فرض استوار شد که بسیج‌های کارگری و طبقه‌بنیاد، دیگر، بقایای مربوط به گذشته هستند. وسیعا چنین استدلال شده است که «جهانی سازی» رقابت شدیدی را در میان کارگران سراسر جهان برانگیخته...

محسن حکیمی - چنان که می‌دانیم، در پی جنبش طبقه‌ی کارگر آمریکا برای ۸ ساعت کار در روز، که با تظاهرات کارگران شیکاگو در اول ماه مه ۱۸۸۶ ابعاد گسترده‌ای به خود گرفت، روز چهارم مه از درون تجمع کارگران در میدان «هی مارکتِ» شهر شیکاگو بمبی به طرف پلیس پرتاب شد و چند تن از...

جورج اورول - جورج اورول، در ۱۹۳۶، از سوی ویکتور گُلانز مامور شد تا درباره‌ی مناطق شمال انگلستان - که در رکود اقتصادی به سر می‌بردند‌- مطلبی بنویسد. اورول، که به تازگی پیش‌نویس تایپی آخرین کتابش، «به آسپیدیستراها رسیدگی کن» (Keep the Aspidistra Flying)، را تحویل ناشر...

بهروز، المیرا، عباس م.، مریم سبحانی، ناصر مرادی - در ۴۴‌مین سال‌گرد انقلاب بهمن ۵۷، سندی با عنوان «منشور مطالباتی حداقلی تشکل‌های صنفی و مدنی ایران»، با بیست امضای مشترک، منتشر شد. طبیعی است که انتشار این منشور، در فضای سیاسی مُلتهب این روزهای جامعه و در متن جنبش...

پیمان وهاب‌زاده - برگردان: محمد صفوی - توضیح «نگاه»: نوشته‌ی «ساکا: سازمان انقلابی خود‌سامان‌ده‌ کارگران ایران»، یک کار تحقیقی ارزنده و در خور توجه از پیمان وهاب‌زاده، چگونگی شکل‌گیری این سازمان کارگری و مجموعه‌ای از مسایل درباره‌ی آن، و مربوط به آن، را از لابلای...

ویلهلم آیشهف - ترجمه‌ی: فرهاد بشارت - مقدمه‌ی مترجم: نوشته‌اى که تحت عنوان «جامعه‌ی بين‌المللى‌کارگران، تاسيس، تشکيلات، فعاليت سياسى و اجتماعى و رشد آن» مطالعه خواهيد کرد، نوشته‌ی ويلهلم آيشهف کمونيست آلمانى است که خود عضو بين‌الملل اول بود. جامعه‌ی بين‌‌لمللى کارگران...

بیژن هدایت - چهل سال از حاکمیت پلشت جمهوری اسلامی سرمایه در ایران می‌گذرد؛ چهل سال توحش بردگی مزدی و استثمار مشدد طبقه‌ی کارگر، چهل سال انباشت فوق تصور سرمایه به بهای فقر و فلاکت و بی حقوقی دهشت‌بار توده‌ی کارگر، چهل سال استبداد و اختناق خونین، چهل سال به خون کشیدن هر...

‫مارچلو موستو‬‬‬‬‬‬ - ‫ترجمه‌ی: رامین جوان - روز بیست و هشتم سپتامبر ۱۸۶۴، «سالن سنت مارتین»، در قلب لندن، انباشته از جمعیت بود. دو هزار کارگر در همایش حضور داشتند. مراسم به‌ دعوت رهبران اتحادیه‌های کارگری انگلیس و گروه کوچکی از کارگران کشورهای اروپایی برپا شده...

کارل مارکس - مترجم: فرهاد بشارت - کارگران! این واقعیتی عیان است که فقر و فلاکت طبقه‌ی کارگر از ١٨٤٨ تا ١٨٦٤ کم‌تر نشده است، و تازه این دوره دوره‌ای است که به لحاظ توسعه صنایع و رشد تجارت همتا ندارد. در ١٨٥٠، یک ارگان میانه‌روی بورژوازی انگلیس، با اطلاعاتی بیش از سایر...

ستاره - روزی نیست که شاهد گرانی، بیکاری، فقر روزافزون، گرسنگی و بی خانمانی، سیل و طغیان‌ها و آتش سوزی‌ها و نابودی تدریجی زمین، جنگ‌های منطقه‌ای، نسل‌کُشی از یک طرف و از طرف دیگر اعتراضات وسیع کارگران و معلمان و بازنشستگان و پرستارها و زحمت‌کشان شهری و روستایی و زنان...

کامیار فکور - تاثیر آلودگی‌های پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌های نفت و گاز بر زندگی مردم عسلویه از شیرینو تا نخل تقی، عسلویه، بیدخون و کنگان به فاصله‌ی حدود ۱۰۰ کیلومتر، کوه‌هایی قد برافراشته که اجازه‌ی گذر آلودگی‌های پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌های نفت و گاز را از این مناطق...

الکس پرس - لیندا گوردون در مقاله‌ای درباره‌ی آزار جنسی - که ابتدا در شماره‌ی ویژه‌ی نشریه‌ی «رادیکال آمریکا» در سال ۱۹۸۱ منتشر شد و اخیرا در مجله‌ی «ویوپوینت» منتشر شده است‌- توضیح می‌دهد که چرا آزار جنسی سدی در برابر هم‌بستگی و اتحاد طبقه‌ی کارگر و مانعی برای اتحاد...

بیژن هدایت - شوربختی و مصایب کارگران افغانستانی در ایران، تحت حاکمیت وحوش جمهوری اسلامی سرمایه، پایان ندارد. هر روز اتفاقی است، رنج و شکنجی است، که چون بختکی سهمگین بر سر این پاره‌های تن طبقه‌ی کارگر در ایران آوار می‌شود. پرده‌ی اول: «وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی»...

ناصر پايدار - چپ دموكراسى‌طلب، سوسيال بورژوايى و غيركارگرى ايران در كارزار بقاى محفلـى خود بر پايدارى سنت آويزش‏ به لگاريتم «انقلاب و ضد انقلاب» يا طول و عرض‏ عمق اعتقاد به ارتجاعى خواندن و نخواندن اين و آن گرايش‏ اجتماعى اصرار دارد. دنياى گفت‌وگوى اصول، ملاك‌ها و...

منار رسیم یونس - ترجمه: زهرا ساروخانی* - این جملات مکررا از زبان کارگزاران عرب که برای کارفرماهای اسرائیلی کار می‌کنند شنیده می‌شود: «امروز آخرین روز کاری شماست.» کارگران زن به خاطر شرایط سخت کاری در ابتدا از این خبر خوشحال می‌شوند، اما بلافاصله این سئوال را از خود...

سوسن بهار - بیش از دو دهه از در شیپور دمیدن‌­های شادمانه­‌ی جهان سرمایه‌­داری و بشارت نامیمون نظم نوین جهانی می‌­گذرد، مدینه‌­ی فاضله گلوبالیسم و قیل و قال­‌های نئولیبرالیستی به زوزه کشیدن‌های خفیف و گاه و بی‌گاه در توجیه شکست پروژه­‌ی نظم نوین جهانی تبدیل می­‌شود و...

فرشيد فريدونى - تاريخچه و تجربيات جنبش کارگرى در ايران (١٣٢٠ تا ١٣٢٧) ايران با وجود هشت سال جنگ و ٢٣ سال مانع‌تراشى و ندانم‌کارى اسلاميون براى طراحى و اعمال سياست توسعه‌ى اقتصادى بعد از اسرائيل صنعتى‌ترين کشور خاورميانه است. با وجودى ‌که جنبش کارگرى در نظام...

فردريش‏ انگلس - برگردان: فرهاد نيكو - در مقاله‌ى قبل، به بررسى شعار قديمى «روز مزد عادلانه در برابر روز كار عادلانه» پرداختيم. آن جا به اين نتيجه رسيديم، كه تحت شرايط اجتماعى كنونى، عادلانه‌ترين روز مزد، الزاما معنايى جز ناعادلانه‌ترين تقسيم توليد كارگران ندارد....

آنتونیو گرامشی - عبارت «خود بخودی» را می‌توان به اشکال گوناگونی تعریف کرد، زیرا این پدیده که از آن سخن در ميان‌ست جهات مختلفی را داراست. باید خاطر نشان ساخت که در تاریخ، خودبخودی «صرف» یا خالص وجود ندارد: وگرنه با مکانيکی بودن «صرف» تطبيق می‌یابد. در «خود بخودی»‌ترین...

گِرِگ اوکسلی - دادستان ویرجینیای غرب ایالات متحده معتقد بود، که «مادر جونز خطرناک‌ترین زن آمریکا» است. ماری هاریس جونز مورد نفرت سرمایه‌داران بود و محبوب همه‌ی کارگرانی که تصادفا با او آشنا شده بودند و این‌ها تعدادشان چقدر زیاد بود. او در ۱۸۳۰ در ایرلند زاده شد....

بهرام رحمانی - «دیسک» ‌‌(کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری انقلابی ترکیه) در متن مبارزات کارگران در ایران در سال‌های اخیر، و به ویژه‌ مبارزات طولانی کارگران هفت‌تپه، مساله‌ی تشکل کارگری، نوع و چگونگی آن، یک بار دیگر مورد توجه قرار گرفته و باعث بحث‌های فراوانی شده است....

پریسا کاکایی - وقتی صحبت از زنان کارگر به میان می‌آید، بیش‌تر، بحث‌هایی چون تفاوت میزان کار و دست‌مزد زنان کارگر نسبت به مردان به ذهن خطور می‌کند و خشونتی که گاه مانند خشونت‌های خانوادگی در پشت درهای بسته اتفاق می‌افتد و نه هیچ ناظری شاهد آن است و نه هیچ دادگاهی...

علی پیچگاه - کارگران و کارکنان صنعت نفت نقش برجسته‌ای در تحولات انقلاب ۵۷ و پیروزی آن داشتند و با اعتصابات خود، کمر حکومت شاه را شکستند. پس از انفلاب، که برای مدتی فضای پلیسی بر محیط کار حاکم نبود، تشکل‌های مختلف کارگری از جمله شوراهای کارگری شکل گرفتند و شروع به...

ناصر پایدار - بحث را با توضیح کوتاهی پیرامون شوراهای ضد سرمایه­‌داری و تفاوت بنیادی آن­‌ها با آن چه دیگران شورا می­‌نامند، شروع کنیم. شوراها برای ما، جنبش متشکل آحاد توده‌­های کارگر علیه موجودیت سرمایه­‌داری و علیه کل اشکال ستم، بی حقوقی، تجاوز و تعرضی است که سرمایه...

اُدری وایز - برگردان: خسرو شاکری - توضیح مترجم: این مقاله كه از انگلیسی به فارسی در آمده، چند سال پیش توسط خانم اُدری وایز Audrey Wise- از فعالین جنبش سندیكایی مترقی انگلستان- نوشته شده و از طرف "موسسه­‌ی نظارت كارگری" آن كشور انتشار یافته است. درباره‌­ی نویسنده همین...

آنتون پانه کوک - مترجم: مهران امیری - طبقه‌­ی کارگر چگونه باید با سرمایه‌­داری مبارزه کند، تا پیروز شود؟ این مهم­‌ترین سئوالی است که امروزه در برابر هر کارگری قرار دارد. برای تسخیر قدرت و شکست دشمن، از چه تاکتیک­‌هایی و از چه ابزار موثری برای پیکار می­‌توانند استفاده...

«اکونومیست» - برگردان: محبوبه مشکین - برخورد دولت کارگری آقای "کالاهان با اتحادیه‌­ها"، در این هفته، بالقوه مخرب­‌تر از تقابل آقای"Heath" با اتحادیه‌های معدن‌­چیان در سال ۱۹۷۴ که منجر به کناره‌­گیری او‌ از قدرت شد، می­‌باشد. هنوز خطر اعتصابات سراسری رانندگان حامل سوخت...

مایك دیویس - برگردان: بابك پاكزاد - دوبی هم‌راه با دیگر همسایگانش در امارات، در زمینه‌ی سلب امتیاز و حقوق از نیروی كار الگو و نمونه محسوب می‌شوند. در كشوری كه در سال ۱۹۶۳ برده‌داری الغا شد، اتحادیه‌های كارگری و بخش اعظم اعتصاب‌ها غیرقانونی بوده و فعالان كارگری مورد...

احمد سیف - عمده‌­ی بحث­‌هایی که بر سر مقوله­‌ی جهانی کردن می­‌شود، از دیدگاه‌­های متفاوت بر روی نقش و موقعیت سرمایه و قدرت گرفتن شرکت­‌های فراملیتی تمرکز کرده است. گروهی بر این باورند که این تغییرات، نوید دهنده‌­ی آینده‌­ای روشن‌­تر از حال است و گروهی هم چون صاحب این...

النور مارکس - ما به این جا نیامده‌ایم تا کار احزاب سیاسی را انجام دهیم، بلکه آمده‌ایم تا از امر کارگر به شیوه‌ی خودش دفاع کنیم و خواهان تحقق حقوقش گردیم. من زمانی را به یاد می‌­آورم که به همین هایدپارک آمدیم و خواهان تصویب لایحه‌ی هشت ساعت کار شدیم. در آن زمان ما به...

محمد شلیله - به گزارش سازمان بین‌المللی کار*(۱)، در پی بحران مالی سال ۲۰۰۸، ۲۸ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر بر جمعیت بیکار جهان افزوده شده و به ۱۹۷ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۱۲ رسیده است. ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر آن‌­ها در سال ۲۰۱۲ به جمع بیکاران جهان پیوسته‌اند؛...

کریس هارمن - ترجمه‌: مزدک دانشور - اصلاح‌طلبی فقط در درون احزاب سیاسی متجلی نمی‌شود، بلكه اتحادیه‌های كارگری نیز در وادی اصلاح‌طلبی متوقف می‌شوند. تمامی ساختار جامعه‌ی سرمایه‌داری از كار انسان‌ها شکل گرفته است و هر چیزی كه سیر فراهم آمدن كالاها را در کارگاه‌ها به چالش...

سوسن بهار - بیش از دو دهه از در شیپور دمیدن­‌های شادمانه‌­ی جهان سرمایه‌­داری و بشارت نامیمون نظم نوین جهانی می­‌گذرد، مدینه‌­ی فاضله‌ی گلوبالیسم و قیل و قال­‌های نئولیبرالیستی به زوزه کشیدن­‌های خفیف و گاه و بی گاه در توجیه شکست پروژه‌­ی نظم نوین جهانی تبدیل می‌­شود...

محسن شرقی - طرح توسعه‌­ی مشاغل خانگی در برگیرنده‌­ی یک سلسله سیاست‌گذاری کلان اقتصادی است که به بیانِ خود وزیر کار دولت دهم، آقای شیخ الاسلامی، نیز اساسی‌­ترین طرح وزارت کار به شمار می­‌رود. مشاغل خانگی به طور مشخص و در قانونِ سامان‌­دهی و حمایت از مشاغل خانگی بدین...

كارل ماركس‏ - برگردان: سهراب شباهنگ - طبقه‌ى كارگر نبايد خود را در حزب سياسى متشكل كند، نبايد در هيچ شرايطى به عملى سياسى دست بزند، زيرا مبارزه با دولت به معنى به رسميت شناختن آن است و اين بر خلاف اصول ابدى است! كارگران نبايد اعتصاب كنند؛ زيرا تلاش‏ براى افزايش‏...

تورج اتابکی - در ساعات اولیه‌ی یک روز بهاری، ۲۶ مه ۱۹۰۸، بعد از ماه‌ها اکتشاف و جست‌وجو در جنوب غرب ایران، بالاخره یکی از چاه‌های حفر شده در دامنه‌ی کوه زاگرس در حوزه‌ی تخت سلیمان، که در حوالی ویرانه‌های یک معبد اشکانی قرار داشت، به نفت رسید. تاسیسات گسترده‌ی...

میترا زارعی -  سه نفری با تردید وارد ساندویچ‌فروشی می‌شوند. سراپا آغشته به دوده و رنگ و گریس و هر چیز دیگر. بین چهارده تا هفده سال سن دارند. اسکناس مچاله ‌شده در دستان یکی از آن‌ها، کفاف سه عدد ساندویچ را نمی‌دهد و مغازه را ترک می‌کنند. مغازه‌دار مهربان به سرعت در...

اتحاد بین‌المللی - آن‌چه در ذیل می‌خوانید متن گفت‌وگوی یکی از فعالین «اتحاد بین‌المللی» با یک کارگر اعتصابی شاغل در شرکت پیمانی در منطقه عسلویه است. گفت‌وگو از طریق تماس تلفنی انجام گرفت و ضبط شد. سپس متن نوشتاری آن تهیه و برای ملاحظه و احتمالا اصلاح و تغییر برای...

پُل لافارگ - «حقایق ساده‌ی سوسياليستی»، اثر کوتاه و درخشان پل لافارگ، که در سپتامبر سال ١٩٠٣ در نشریه‌ی «سوسياليست» منتشر شد، رابطه‌ی کار و سرمایه، کارگر و سرمایه‌دار، را با زبانی ساده و روشن در قالب گفت‌وگوی یک کارگر و یک سوسیالیست توضیح می‌دهد و چگونگی سودآوری...