گفت‌وگوى «نگاه» با محمد شمس - بخش اول: «نگاه»: در آغاز اين گفت‌وگو، بى مناسبت نيست كمى از خودتان بگوييد. در چه سالى و در كجا به دنيا آمديد؟ از چه زمانى كار را شروع كرديد؟ و در چه رشته‌هايى كار كرديد؟ محمد شمس‏: در ۲۵ بهمن ۱۳۲۷ در يكى از محلات جنوب تهران به نام...

رُزا لوکزامبورگ - ايده‌ی شادى‌بخش استفاده از جشن و تعطيلى به عنوان ابزارى براى به کرسى نشاندن خواست هشت ساعت کار در روز اولين بار در استراليا متولد شد. در سال ١٨٥٦ کارگران تصميم گرفتند به عنوان سمبل هشت ساعت کار در روز، در يک روز معين کار را تعطيل کنند، دور هم جمع...

سعید سهرابی - «این رابطه (رابطه‌ی مرد با زن) هم‌چنین نشان می‌دهد، که نیاز انسان تا چه حد نیازی انسانی شده است و نتیجتا تا چه حد انسانی دیگر، به مثابه انسان، به نیاز او تبدیل شده است. و تا چه حد انسان در بالاترین حد موجودیت فردی‌اش، درعین حال، موجودی اجتماعی...

كاماچو - مترجم: هدايت مهربان - يادداشت‌هاى زندان - جنبش‏ سنديكايى اسپانيا و كميسيون‌هاى كارگرى پيش‏ درآمد: انتشار”نوشته‌هاى زندان” به زبان Ebro، به مقدمه‌ى كوتاهى در مورد چگونگى و علت اين “سخنرانى‌ها” نياز دارد. در مارس‏ ۱۹۶۷ زندانيان سياسى زندان كارابانچل...

جعفر پيشه‌ورى - حزبى كه مى‌خواهم تاريخچه‌ى مختصر آن را به نظر خوانندگان «آژير» تقديم كنم، غير از حزب عدالت امروزى است. از قرارى كه اساسنامه‌ى حزب عدالت امروزى نشان مى‌دهد، اين دو حزب با هم هيچ گونه وجه مشتركى ندارند و تصور هم نمى‌رود كه رهبران اين يكى خواسته باشند خود...

«ستاره سرخ» - از آبادان: مسجد سليمان داراى معادن نفت عمده است، كه نفت استخراج شده با لوله‌هاى بزرگ كه با قوه برق كار مى‌كند از طريق ذيل: مسجد سليمان، كوه امام رضا، مقام عصبه، ملا ثانى، وس‏، اهواز، كوت عبدالله، دارخوين، مارد، به آبادان حمل و در آن جا تصفيه و با كشتى...

آ. سلطان زاده - در كشورهاى عقب افتاده‌اى چون ايران كه در آن فئوداليسم هنوز ريشه‌كن نگشته است، در كشورى كه قشر ارتجاعى مالكين ارضى به حمايت روحانيون نادان سيادت مى‌كنند، در كشورى كه سرمايه‌دار و رباخوار درنده بر اعماق مناسبات اقتصادى سايه افكنده است، در چنين كشورى...

جعفر پيشه‌ورى - من از سازمان‌هاى صنفى پيشه‌وران زحمت‌كش‏ كه از قديم در شهرهاى ايران وجود داشته است، نمى‌خواهم بحث كنم. اين‌ها اگر چه در اين اواخر اتحاديه‌هاى كارگرى ناميده مى‌شدند، ولى در حقيقت اتحاديه‌ى كارگرى به معناى امروزى نبوده، جنبه‌ى حرفه و صنفى داشتند. استادان...

ترجمه و تنظيم: سوسن بهار - آن چه در زير مى‌خوانيد، بخشى از يك گزارش‏ تحقيقى است كه «كمپين بين‌المللى عليه كار كودكان» وابسته به «كنفدراسيون بين‌المللى اتحاديه‌هاى آزاد»، ICFTU، در رابطه با كار كودكان در برخى از كشورهاى جهان تهيه كرده است. هندوستان يك چهارم كودكان...

هريِت كلی هيلز[١]، - برگردان: سهراب - زنان طبقه‌ی کارگر در کشورهاى صنعتی تقريبا هم زمان با مردان طبقه کارگر، شروع به سازمان‌دهی خودشان کردند، اگر چه در مقياسی کوچک‌تر. همانند سازمان‌هاى مردان، سازمان‌هاى زنان هم بعد از انقلاب روسيه گرفتار انشعاب و چنددستگی شدند. از آن...

بيژن هدايت - آرزوى ديرينه‌ى ژاپن از آغاز مرحله‌ى رستاخيز «ميجى»، آغاز مرحله‌ى سرمايه‌دارى در سال ۱۸۶۸، رسيدن به سطح كشورهاى پيش‌رفته و ثروت‌مند جهان بود. اين آرزو دير زمانى است كه برآورده شده و ژاپن بر مسند يكى از بزرگ‌ترين قدرت‌هاى اقتصادى جهان معاصر تكيه زده است....

ايگناسيو رامونت - به دنبال سكوت عامدانه‌ى رسانه‌هاى بزرگ، افكار عمومى جهان اخيرا با بى تفاوتى از كنار سندى اساسى گذشت: گزارش‏(۱) سازمان بين‌المللى كار در افشاى اين واقعيت كه همه ساله بالغ بر ۲۷۰ ميليون كارگر و كارمند در جهان قربانى سوانح ناشى از كار شده و ۱۶۰ ميليون...

سوسن بهار - پذيرفتن اين مساله كه در دنياى مدرن و پيش‌رفته و در عصر انفورماتيك، زمانى كه ماشين در بسيارى از عرصه‌هاى كار به جاى انسان نشسته است - و اگر جامعه بر اساس‏ نظمى ديگر بنا نهاده شده بود، انسان در مقياس‏ وسيعى از صرف نيروى خويش‏، به صرف تلاش‏ معاش‏ و يا كار...

محمدرضا سوداگر - هم‌كارى و مبارزه‌ى كارگران براى دفاع از حقوق مشترك از همان بدو پيدايش‏ نخستين كارگاه هاى صنعتى شروع شد و تحت تاثير جو سياسى حاكم، دوره هاى رونق و ركود را از سر گذراند. گوهر اين مبارزات را كوشش‏ كارگران براى به دست آوردن حداقل دست مزد و فروش‏ مناسب‌تر...

بيژن هدايت - در اول ماه مه سال ۱۸۸۶، كارگران شيكاگو دست به دست هم دادند و متحد و هم‌بسته به خيابان آمدند، تا به سرمايه اعلام كنند كه خواهان «روز كار هشت ساعته» و «حق تشكل كارگرى» هستند. پليس‏، تظاهرات گسترده‌ى كارگران شيكاگو را به خاك و خون كشيد و تعدادى از رهبران...

سوسن بهار - در سوم ماه مه ۱۹۹۸، تعدادى از كودكان كارگر كه از نهم ژانويه همان سال يك راه پيمايى جهانى (Global Marsh) بر عليه كار بردگى كودكان را از هندوستان و پاكستان آغاز كرده بودند، در مسير راه پيمايى اعتراضى خود به مقصد كنفرانس‏ ساليانه «سازمان جهانى كار» در ژنو، كه...

بیدارزنی - یکی از عمده‌ترین درخواست‌های جنبش زنان ایران که از قرن ۱۹ به بعد شکل گرفت، تقاضا برای مشارکت در بازار کار ایران بود. بعد از انقلاب مشروطه، جنبش زنان با تاسیس سازمان‌ها و انتشار مجلات گوناگون، حقوق و آزادی زنان را به‌ صورت جدی دنبال کرد و عمده‌ترین...

مارچلو موستو - ترجمه: بهرام صفایی - ۱. ره‌آورد مارکس برای بین‌الملل انجمن بین‌المللی کارگران - که در بیست و هشتم سپتامبر ۱۸۶۴ در لندن پایه‌گذاری شد - سازمانی بود با چندین جریان مختلف سیاسی که توان هم‌زیستی با یک­‌دیگر را داشتند. اتحادیه‌گرایان رفرمیست از انگلستان،...

ناصر پایدار - شوراسازی در جنبش کارگری جهانی پیشینه‌­ای به طول تمامی تاریخ این جنبش دارد. به بازکاوی گذشته­‌های دور نیاز نیست. از کمون پاریس آغاز کنیم. احزاب طیف رفرمیسم چپ، درس های پر عظمت « کمون» را تحریف کرده‌اند و تجارب این رویداد سترگ تاریخی را ابزار حفر گم‌­راهه،...

تونی کلیف - مترجم: کیوان شفیعی - برای رزا لوگزامبورگ: "مهم‌­ترین چیز - زیرا که محتمل‌ترین و سرسخت‌ترین است­- در جزر و مدهای تند و تیز و جریان امواج انقلاب، همانا گسترش و بلوغ روح پرولتاریاست که ضمانت مصونی پیش‌­رفت­‌های بیش‌­تر در مبارزات اقتصادی و سیاسی پیش رو آن را...

آصف بیات - مترجم: م. آرمان - تاریخ طبقه‌ی کارگر ایران، به معنای واقعی وجود ندارد. نه یک تاریخ کامل زندگی طبقه‌ی کارگر در سطح ملی وجود دارد و نه تاریخی که شرح یک دوره‌ی کوتاه از زندگی آن در یک ناحیه‌ی معین باشد. نوشته‌هایی که از تاریخ کارگری موجود است، عمدتا تشریح...

يرواند آبراهاميان - «حزب توده» مثل كوه يخى بود كه سازمان حزبى، نوك آشكار آن و جنبش‏ بسيار عظيم‌تر كارگرى، پيكره‌ى‌ نهايى آن محسوب مى‌شد. جنبش‏ كارگرى، بلافاصله پس‏ از سقوط رضا شاه به وجود آمد. در بعضى نواحى، از جمله در معادن زعال سنگ شمشك، نزديك تهران و كارخانجات...

هیزل کرافت - مدام به ما می‌گویند جنبش طبقه‌ی کارگر بریتانیا از مارکسیسم و تغییر انقلابی بیگانه است. زندگی اله‌نُر مارکس این افسانه را درهم می‌شکند. اله‌نُر، دختر مارکس، یک سوسیالیست و مدافع خستگی‌ناپذیر آزادی زنان بود و در طول زندگانی‌اش در راه تغییر انقلابی جامعه...

ناصر پایدار - تاثیرپذیری عمیق از اقتصاد سیاسی بورژوازی در تبیین شیوه‌ی تولید سرمایه‌داری و آویختن نابحق این تبیین به آموزش‌های مارکس در میان محافل و جریانات چپ بین‌المللی قدمتی بسیار طولانی و وسعتی کاملا جهان‌شمول دارد. تشریح مناسبات کاپیتالیستی با راه‌بردها و...

آذر ماجدى - جنبش شورایى تورين سال‌هاى ١٩١٩ و ١٩٢٠ به دو سال سرخ در ايتاليا معروف شده است. بحران عميق اقتصادى، بعد از جنگ جهانى اول، سطح بالاى تشکل و آگاهى طبقه‌ی کارگر و تاثير عظيم انقلاب اکتبر بر جنبش کارگرى در سراسر اروپا، موجد تلاطمات و مبارزات عظيم کارگرى شده بود....

لئون تروتسکی - برگردان: امین قضایی - دو واقعیت بزرگ نقش جدیدی بر زندگی طبقه‌ی كارگر حك نموده است. اولی ظهور هشت ساعت كار در روز؛ دومی، ممنوعیت فروش ودكا. نابودی انحصار ودكا، كه جنگ مسبب آن بود، انقلاب را به جلو انداخت. جنگ خواستار چنان ابزار عظیمی بود كه تزاریسم را...

پاتریک لو تِرِاوندا - اصطلاح کنترل کارگری بعضا در فرهنگ سیاسی بریتانیا مبهم است، چرا که هم می‌تواند به معنای کنترل کارگری باشد و هم به معنای آن­‌چه خودگردانی [autogestion] می‌نامیم و از کنترل صرف فراتر می‌رود. در واقع، در زبان انگلیسی، بافت و زمینه‌ی تاریخی بوده که...

عبدولايف - تلخيص‏: فرهاد كشاورز گيلانى - براى درك وضعيت مادى و حقوقى طبقه‌ى كارگر ايران، مطالعه‌ى شرايط استخدام نيروى كار در اين كشور اهميت بسيار دارد. فقدان آمار و مطالعات لازم در اين مورد، مانع بررسى همه جانبه‌ى اين مساله مى‌شود. ليكن وجود برخى اطلاعات مستند، به ما...

محسن حکیمی - در کنگره‌­ی آیزناخ در اوت ۱۸۶۹، گروهی از فعالان کارگری آلمانی، که سال پیش از جناح لاسالی «انجمن عمومی کارگران آلمان» (به رهبری شوایتسر) جدا شده بودند، به اتفاق جریان لیبکنشت- بِبِل، که پیش‌­تر «حزب مردم» را تشکیل داده بودند، گرد هم آمدند و «حزب کارگران...

فليسيتاس ترويه و بهرام قديمی - مصاحبه با يوری فرناندِز از رهبران کارگران لباس دوزی بروکمن (آرژانتين) يادداشت: نوليبراليسم و تسليم در برابر آن حکم قضا و قدر نيست. می‌توان در برابر آن مقاومت کرد و دست‌کم در مواردی از پيش‌روی آن جلوگيری نمود، يا آن را به عقب‌نشينی‌هايی...

دُمیتیلا باریوس دوچونگارا - مترجم: احمد شاملو - ع. پاشایی - من در هفتم مه ۱۹۳۷ در سیگلو ۲۰ به‌‌ دنیا آمدم. سه ساله که بودم به ‌‌پولاکایو رفتیم و دیگر تا بیست سالگی همان ‌جا ماندم. از انصاف به ‌‌دور است که سرگذشت خودم را بگویم و از آن دهکده که بسیار به‌اش مدیون‌­ام،...

جمشيد كارگر - هم زمان با آغاز جنبش‏ اعتراضى مردم ايران، زمزمه‌هاى مخالفت در صنعت‌نفت در اوايل سال ۵۷ شروع شد. عناصر چپ و پيش‏ روى شاغل در شركت نفت، جهت سازمان‌دهى حركات اعتراضى آتى كاركنان، اقدام به تشكيل جلسات مخفى نمودند. نطفه‌هاى اصلى كه به تدريج رهبرى اعتصابات...

حسن وارش - فرقه‌گرایی مانع جدی در مسیر تشكل‌یابی و رهایی طبقه‌ی كارگر می‌باشد و مبارزه با آن از اهمیت ویژه برخوردار است. از این جهت اهمیت دارد كه ابعاد و ماهیت فرقه‌گرایی روشن شود تا معلوم شود مرز بین سوسیالیسم ماركسی و فرقه‌گرایی چیست. نوشته‌ی حاضر تلاش بسیار كوچكی...

کارل مارکس - ترجمه‌ی: باقر پرهام و احمد تدین - مبادله بین کارگر و سرمایه‌دار یک مبادله‌ی ساده است، که هر طرف در آن معادلی را به دست می‌آورد: یکی پول و دیگری کالا. و قیمت این کالا دقیقا برابر پول پرداخت شده در ازای آن است. سرمایه‌دار از این مبادله‌ی ساده یك ارزش مصرفی...

محسن شرقی - طرح توسعه‌­ی مشاغل خانگی در برگیرنده­‌ی یک سلسله سیاست‌گذاری کلان اقتصادی است که به بیانِ خود وزیر کار دولت دهم، آقای شیخ الاسلامی، نیز اساسی­‌ترین طرح وزارت کار به شمار می‌­رود. مشاغل خانگی به طور مشخص و در قانونِ سامان‌­دهی و حمایت از مشاغل خانگی بدین...

افشین كوشا - لطفا خودت را معرفی كن؟ - من یك كارگرم كه سال‌ها در شركت‌های پیمان‌كاری در نقاط مختلف ایران كار كرده‌ام و چند سالی است كه در منطقه‌ی عسلویه مشغول به كار هستم. ممكن است قدری در مورد پروژه‌ی عسلویه توضیحاتی بدهی؟ - طرح عسلویه مربوط به بهره‌برداری از حوزه‌ی...

سوسن بهار - تصور مى‌­شود که بشريت مدت‌­هاست برده‌­دارى را پشت سر گذاشته، اسپارتاکوس، افسانه و بردگى، مقوله‌­اى کهن است. اما با اندک تعمقى که نياز به چشم الکترونيک هم ندارد، مى‌­توان موهن‌­ترين، تراژيک‌­ترين و شرم‌­آورترين نوع برده­‌دارى، "استثمار کودکان" و "بردگى...

مایکل آلبرت - ترجمه: مریم خراسانی - در ماه اکتبر ، هفته‌ای را در بوئنوس آیرس گذراندم، آموزشی در آرژانتین درباره‌ی جنبش کارگران آرژانتین در جهت پس گرفتن کارخانه‌ها. طی دوره‌ی جهانی سازی شرکتی اخیر که سبب ورشکستگی‌های اقتصادی در آرژانتین شد، در زمانی که مراکز...

نسرین ابراهیمی - مراکز کارگری، حلقه‌­ی مهمی در سازمانیابی کارگران در ایالات متحده، امروزه میلیون­‌ها کارگر وجود دارند که بسیاری از آن­‌ها مهاجر و رنگین پوست­‌اند و در بازار کار شهرهای بزرگ و کوچک در حال کار کردن هستند. آن‌­ها تکیه‌گاه اصلی اقتصاد در بخش‌­های خدمات،...

رامين عبدالهى - با آغاز دهه‌ى پنجاه در ايران، جنبش‏ اعتصابى كارگران رو به اوج نهاد و صدها هزار كارگر در تمامى كارگاه‌ها و كارخانه‌هاى كشور به دفعات براى احقاق حقوق اوليه‌ى اقتصادى و رفاهى خود دست به اعتصاب زدند. جنبش‏ اعتصابى كارگران در مراكز كار و توليد، هم راه با...

اولیور کایرن - برج شیشه‌ای و نورانی‌ای، که از صدها متر دورتر دیده می‌شود، در کناره­ی دریاچه­‌ی هاتیرج هیل قد برافراشته است و نمایی است از محله‌­ی سیتی در لندن که در مرکز حلبی آبادی وسیع کاشته شده است. این جا، پایگاه «اتحادیه­‌ی تولیدکنندگان و صادرکنندگان پوشاک...

بيژن هدايت - چندى پيش‏ وقتى دولت ژاپن دو روز تعطيلى در هفته را پذيرفت، مخالفان سر و صدا راه انداختند كه اين يعنى تنبلى و شكست ژاپن در رقابت‌هاى جهانى. موافقان دو روز تعطيلى اما، علاوه بر استدلال‌هاى انسانى و روانى، دلايلى نيز از جهت اقتصادى داشتند و آن پرداخت...