دیدگاه

بیژن هدایت - هر تجرُبه‌ی موفق، هر اتصال میان گروه‌های مُختلف بدنه‌ی اجتماعی، هر پیوند میان مُحیط کار و خیابان، میان اعتراض و اعتصاب کارگری و خیزش توده‌ای، هر گام کوچک در بازپس‌گیری کار و معیشت برده‌گان مزدی، آزادی زندانیان سیاسی، برابری زنان، اجزایی از احساس عاملیت...

صفر اسکویی - بُنیادهای عینی ازخودبیگانگی و میدان‌های برچیدن عملی آن: «ازخودبیگانگی کارگر در محصولش فقط به این معنا نیست که کار او به یک شیی، به موجودیتی بیرونی تبدیل می‌شود، بلکه به این معناست که آن محصول بیرون از او، مستقل از او و بیگانه با او وجود می‌یابد و به...

جواد طیب - جنگ در بُنیاد خود چیزی جز تداوم سیاست با ابزارهای نظامی و قهری نیست. در جامع‌ه‌ی سرمایه‌داری، سیاست اساسا در خدمت و معطوف به منافع طبقاتی، رقابت بر سر منابع، بازارها، مسیرهای تجاری، نیروی کار و حوزه‌های نفوذ است. از این رو، رویارویی میان جمهوری اسلامی و...

سيامک کيانی - از مارکس تا فاشیسم دیجیتال پالانتیر  پیش‌گفتار تکنولوژی در نگاه نخست، نیرویی بی‌طرف نمود می‌کند. اما کارل مارکس نشان داد که این نیرو در بافت روابط سرمایه‌ای، هرگز خنثی نیست. از نگاه او، یک ماشین در کارخانه می‌تواند هم رهاننده‌ی دست‌مزدبگیر از کار...

جعفر رسا -  این جنگ مصافی برای فروپاشی رژیم حاکم و ایجاد یک جامعه‌ی مُدرن سکولار و آزاد در ایران نبوده است. این تلاشی از جانب آمریکا و اسرائیل برای تغییر چهارچوب ژئوپولیتیک در خاورمیانه؛ عقب نشاندن چین و محدود کردن منابع سوختی آن؛ حفاظت از نقش پترودلار و جلوگیری از...

صفر اسکویی - زیبایی خشم در چنین شرایطی در موفقیت‌های کوچک است، مثل یک دقیقه سُکوت برای جان‌باختگان که از هزار فریاد بلندتر است، مثل به صدا درآوردن سوت یک کارخانه، حتا اگر فقط چند ثانیه باشد، مثل خاموش کردن یک‌روزه‌ی موتور اتوبوس‌های مسافربری، حتا اگر فقط چند خط از شهر...

صمد وکیلی ـ در این مقاله، نُخست به شرایط پیش از جنگ پرداخته می‌شود؛ به سیاست‌ها و روندهایی که در جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل، شکل گرفتند و راه را به سوی جنگ گشودند. در بخش دوم، پیامدهای جنگ بررسی می‌شود: این‌ که جنگ چگونه بر اعتراضات، امکان سازمان‌یابی، و زندگی...

سلیمان بایزیدی - فاشیسم یا گرایش‌های اقتدارگرایانه، صرفا پدیده‌هایی ملی یا محلی نیستند، بلکه می‌توانند در قالب شبکه‌های فراملی ایده‌ها و منافع بازتولید شوند. در این شبکه‌ها، زبان سیاست، از سطح ملی به سطح جهانی مُنتقل می‌شود و در این انتقال، مفاهیم دچار بازتفسیر و...

ناصر زمانی - مساله‌ی اصلی این است که تجربه‌های سازمان‌یابی توده‌ای و اشکال ابتدایی قدرت از پایین، در دوره‌های بُحران و گُذار چگونه می‌توانند به سطحی پایدارتر از بازتقسیم سیاسی و اجتماعی ارتقا یابند. به این معنا، فهم دوره‌ی پسا- سرنگونی در کردستان و مناطق کُردنشین بدون...

صمد وکیلی - چنین ادعایی ندارم که در این نوشته می‌توان همه‌ی ابعاد نظری بحث مارکس و دموکراسی را بررسی کرد. این بحث گُسترده است و به مسائلی چون دولت، آزادی‌های سیاسی، انقلاب، مبارزه‌ی طبقاتی، جامعه‌ی مدنی و رهایی انسان گره خورده است. هدف این نوشته محدودتر است: روشن‌کردن...

پانته‌آ بهرام‌پور - کالبدشکافی دیالکتیکی سفر ۲۰۲۶ ترامپ به پکن و بازآرایی نظم امپریالیستی: تحولات ژئوپلیتیک و اقتصادی، که در ماه مه ۲۰۲۶ با سفر دونالد ترامپ به پکن به اوج خود رسید، فراتر از یک مانور دیپلماتیک ساده یا یک «مُعامله‌ی بزرگ» تجاری، نشان‌دهنده‌ی گُسستی عمیق...

ارون جل - ترجمه‌ی: پروین اشرفی - ارون جل، مُحقق و پژوهش‌گر نسل‌کشی، در نوشته‌ی زیر، مُندرج در «گاردین»، در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۲۶، با مُعرفی کتاب «اسرائیل: چه چیزی اشتباه پیش رفت؟»، اثر اومر بارتوف، نظرات او در این کتاب درباره‌ی این که صهیونیسم به چه چیزی تبدیل شده است...

صمد وکیلی - فاشیسم تلاشی است برای کنار زدن تکثر و جایگزین کردن آن با نوعی یگانگی تحمیلی. در چنین وضعی، اختلاف نظر بخشی طبیعی از زندگی اجتماعی فهمیده نمی‌شود و نشانه‌ی ضعف، آشوب یا خیانت به شمار می‌آید. از همین رو، فاشیسم را نباید فقط مجموعه‌ای از سیاست‌های سرکوب‌گرانه...

سلیمان بایزیدی - تاملی بر سیاست مهندسی قدرت از «پیمان ابراهیم» تا پروژه‌ی مهار دولت‌های منطقه گاهی برای فهم آن‌چه امروز در خاورمیانه رُخ می‌دهد، باید اندکی از هیاهوی خبرها فاصله گرفت. اخبار روزانه اغلب چنان بر جزئیات درگیری‌ها، حملات و واکُنش‌ها متمرکز می‌شوند، که...

بیژن هدایت - جنگ، به هر شکلی که پایان ‌یابد، «آزادی» حاصل نمی‌شود؛ طبقه‌ی کارگر از استثمار و برده‌گی مزدی رها نمی‌گردد؛ جامعه از سعادت و خوش‌بختی، از رفاه و آسایش، بهره‌مند نمی‌شود؛ برعکس؛ شرایط بُحرانی دیروز و امروز، در فردای پایان جنگ هم در ابعادی سهمگین‌تر تداوم...

توماس کونیش، ترجمه‌ی: کمال خسروی - در حال حاضر آمریکا فقط می‌تواند جنگ علیه ایران را به‌بهای شکستی استراتژیک به‌پایان رساند؛ از این‌روست تهدیدها و وخامتی مهارناشدنی. آیا اساسا فایده‌ای دارد اظهارات کسی را که - به‌ هر حال‌- رئیس جمهور ایالات متحده است، جدی بگیریم؟...

بیژن هدایت - «من جنگ را نفرت‌انگیز می‌دانم، اما حتا بیش‌تر از آن، کسانی را نفرت‌انگیز می‌شمارم که بدون شرکت در جنگ، آن را می‌ستایند!» - رومن رولان- تاریخ جامعه‌ی بشری سرشار از جنگ‌هایی است، که هر یک با وعده‌ی امنیت، عدالت، و آزادی رُخ داده‌اند، اما، اغلب با مرگ،...

سلیمان بایزیدی - فاشیسم همواره با وعده‌ی نظم می‌آید، اما از دل آشوب تغذیه می‌کند. بزه‌کاران و لمپن‌ها، نه حاشیه‌ی این فرآیند، بلکه قلب تپنده‌ی آن‌اند. شناخت این مکانیسم‌ها، صرفا یک تمرین نظری یا تاریخی نیست؛ ضرورتی اخلاقی و سیاسی است. جامعه‌ای که خشونت را، حتی به ‌نام...

بیژن هدایت - «دخالت بشردوستانه» در مورد ایران، اگر این بار با تهاجُم نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ‌وقوع بپیوندد، نه به آزادی و برابری، بلکه به نظامی‌سازی بُحران‌های ساختاری، فروپاشی اجتماعی، و بازآرایی اقتصاد به نفع بلوک ایالات متحده، و شُرکای آن، خواهد انجامید. در...

فرهاد بشارت - تدارکات لازم و ممکن از امروز برای خیزش و خیزش‌های آینده خیزش و سرکوب جنبش دی ماه ۱۴۰۴(‌نتایج و درس‌ها) این‌بار بازاریان اعتصاب کردند. نه به‌خاطر فقر و گرسنگی، بلکه در اعتراض به جناح قدرت‌مندتر بورژوازی، متمرکز در سپاه و نهادهای مذهبی و آخوندها و بسیج، که...

صمد وکیلی - کسانی که از بمباران حرف می‌زنند، جنگ را مانند یک عملیات مهندسی تصور می‌کنند: چند هدف نظامی، چند مرکز فرماندهی، چند شب آتش و دود، و سپس سقوط حکومت. این تصویر را بیش‌تر می‌توان در تبلیغات جنگی یا فیلم‌های سینمایی اکشن دید. اما واقعیت جنگ چیز دیگری است. جنگ...

بیژن هدایت - جامعه در وضعیت مُتلاطم و مُتشنجی به ‌سر می‌برد. خیزش دی‌ ۱۴۰۴، با سرکوب سبُعانه‌ی جمهوری اسلامی، با هزاران کُشته، هزاران زخمی، هزاران اسیر، هزاران پدر و مادر خون به دل، بر خاک نشسته است. قتل‌عام جمهوری اسلامی، جامعه را در بُهت و اندوه فرو برده است. زخمی...

صمد وکیلی - در ایران همیشه استبداد حاکم بوده است؛ استبدادی که در دوره‌های مختلف شکل‌های متفاوتی گرفته، اما اصل‌اش ثابت مانده است: دیکتاتور از مردم نه مشارکت و حق تعیین سرنوشت، بلکه فقط «بیعت» یا «حمایت» خواسته است. از دوره‌ی محمد رضا پهلوی تا دوره‌ی ۴۸ ساله جمهوری...

بیژن هدایت - باز هم دی؛ روزهای اُمید، فوران خشم انباشته در میعادگاه خیابان، شوق سرنگونی جمهوری اسلامی، گُشایش دریچه‌ای به سوی آزادی! و هم‌هنگام، روزهای بیم، گلوله‌های سُربی، جان‌های شیفته‌ی غرقه در خون، به خاک افتادن اُمید! دی، روزهای بیم و اُمید است؛ روزهایی که در...

صمد وکیلی - یک سند ضد کارگری و ضد مردمی: در آغاز یک خیزش گسترده‌ی مردمی، که آزادی و عدالت‌خواهی را فریاد می‌زند، هر طرح و برنامه‌ای برای آینده، خود را در برابر یک محک جدی قرار می‌دهد: که آیا خواست‌ها و خون‌های ریخته‌ شده‌ی مردم را به رسمیت می‌شناسد، یا در پی مهار و...

Christophe Ventura - برگردان: رويا شريفيان - بازگشت «نظریه‌ی مونرو» در ابعاد گسترده به آمریکای لاتین و عجین شدن آن با «متمم ترامپ». هدف ایالات متحده، تحکیم تسلط خود بر قاره‌ی آمریکا، به عقب راندن نفوذ چین، و هدایت منافع منطقه در خدمت اولویت‌های تعیین شده توسط کاخ سفید...

جعفر رسا - آن‌چه امروز در ایران جریان دارد، نه یک جنبش سیاسی کلاسیک، بلکه فرآیندی فرهنگی، اخلاقی و نسلی است که بُنیان‌‌های نظم پیشین را به چالش می‌‌کشد. این انقلاب آرام و پیوسته از پایین، مشروعیت ایدئولوژیک حُکومت را در سطح فرهنگ و معنا تحلیل برده و جامعه‌‌ای نو با...

بیژن هدایت - درآمد تهاجُم نظامی اسرائیل به ایران، که به جنگ مهیب ۱۲ روزه بین دو دولت وحشی و جانی اسرائیل و جمهوری اسلامی مُنجر شد، به رغم دهشتی که در دل‌ها آفرید؛ جان‌هایی، که بر خاک نشاند؛ زیرساخت‌هایی، که خاکستر کرد؛ زندگی میلیون‌ها انسانی، که در فقر و فلاکتی بیش از...

اسد گلچینی - تفاوت‌های زیادی در کردستان (همه جا منظور مناطق کردنشین غرب کشور است) با دیگر مناطق محروم کشور وجود ندارد. همه‌ی شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی در این مناطق، کم و بیش، مانند هم هستند. در هر دو نظام پادشاهی و اسلامی در ایران، طبقه‌ی کارگر و مردم محروم و زحمت‌کش...

پروین اشرفی - ما، مردم کار و زحمت، فقط خواهان یک انقلاب سیاسی، و به زیر کشیدن رژیم جمهوری اسلامی، نیستیم. ما خواهان یک انقلاب اجتماعی، که بُنیان نظام سرمایه‌داری را برکند و به استثمار انسان، به تبعیض و نابرابری خاتمه دهد، هستیم؛ انقلابی که نقش فرودست زنان را در همه‌ی...

مجید میرزایی - آمریکا، که پرچم رهبری «دنیای آزاد» را بر دوش می‌کشد، برای فرار از برانگیختن افکارعُمومی و اعتراض آزاده‌گان، از شیوه‌های پیچیده‌ای بهره می‌برد، که از چشم مردم آگاه پنهان نمانده است. ساخت زندان‌هایی مخوف چون گونتاناموبی، ابوغریب یا بگرام، یا انتقال...

صمد وکیلی - مقدمه آزادی بیان یکی از مُهم‌ترین مُطالبات حُقوق سیاسی و مدنی است، که دست‌کم از انقلاب فرانسه در سال ۱۷۸۹ تاکنون در کانون گُفتمان جنبش‌های انقلابی جایگاهی ویژه داشته است. «اعلامیه‌ی حُقوق بشر و شهروند»(۱) فرانسه، در همان سال، نُخستین سندی بوده که آزادی‌های...

سلیمان بایزیدی -  فاشیسم و ایرانشهری: ساختارهای قدرت، هویت و نقد نظریه‌ی دولت-ملت ایرانشهری با بازتولید گذشته‌ی اسطوره‌ای و تاکید بر قهرمانان ملی، هویت جمعی‌ای ایجاد می‌کند که به جای انعکاس تجربه‌ی اجتماعی، با ارزش‌ها و فضائل اخلاقی پیوند خورده است. در این چهارچوب،...

ترجمه‌ی: علی رها - [توضیح مترجم: متن پیش‌رو قسمت پایانی فصل پنجم از کتاب «رزا لوکزامبورگ، آزادی زنان، و فلسفه‌‌ی انقلاب مارکس»، (۱۹۸۱)، نوشته‌ی رایا دونایفسکایا است، زیر عنوان «جنگ، زندان، و انقلاب‌ها، ۱۹-۱۹۱۴»] «"نظم در برلین برقرار است!" شما، ای فرمان‌برداران احمق!...

خالد المحمود - طرح ۲۰ ماده‌ای ترامپ، یک منازعه‌ی تاریخی-سیاسی پیچیده را به مساله‌ای اقتصادی و مدیریتی تبدیل می‌کند که راه‌حل آن در برنامه‌های زیرساختی، جذب سرمایه‌های خارجی و ابتکارات توسعه‌ای بخش خصوصی جُست‌وجو می‌شود. اشغال غیرقانونی، الحاق، آپارتاید، آواره‌سازی و...

هیوا رضاپور - آغاز اشغال و استعمار «انسان‌دوستانه» شام‌گاه جمعه، سوم اکتبر ۲۰۲۵، یازدهم مهر ۱۴۰۴، حماس در بیانیه‌ای به ‌صورت تلویحی با بخشی‌های از طرح «۲۰ ماده‌ای» دونالد ترامپ برای آتش‌بس در باریکه‌ی غزه موافقت کرد؛ اما هم‌زمان گُفت بر گُفت‌وگو درباره‌ی جزئیات آن از...

بیژن هدایت - درآمد نه سُقوط رژیم مُستبد بشار اسد، و نه صُعود احمد الشرع داعشی بر صندلی ریاست جمهوری سوریه، کافی نبود. سوریه می‌بایست شُخم می‌خورد، در خون غرقه می‌گشت، تکه‌پاره می‌شد، و هر تکه‌اش به فروش می‌رسید؛ ارزان، به قیمت خون مردمانش! گویی که برنارد لوئیس، به...

بیژن هدایت - درآمد اهریمن جنگ، از سال‌های دور و دراز پیش، بر فراز ایران سایه گُسترانده بود. از همان زمان، که «محور شرارت» اول بار در سخن‌رانی سالیانه‌ی جرج دبلیو بوش، رئیس‌ جمهور وقت ایالات متحده، در کُنگره‌ی نماینده‌گان این کشور، در بیست و نهم ژانویه‌ی ۲۰۰۲، مطرح شد....

حسام سلامت -  سهم گرامشی در بسط سویه‌های تحلیلی نظریه‌ی سیاسی، بی‌شک بی‌بدیل است و وی را از این لحاظ می‌بایست در کنار هگل و مارکس نشاند. گرامشی، به عنوان یک مارکسیست انقلابی، آشکارا در سنت مُلهم از هگل و مارکس می‌اندیشید و از این حیث می‌توان پیشاپیش توقع داشت که...

بیژن هدایت - درآمد غزه‌ی فلسطین، جهنم نیست؛ تکه‌ای از جهنم است؛ جهنمی در گُستره‌ی خاورمیانه! شط آتش و خونی که در غزه‌ی فلسطین، از پسِ هفتم اکتبر ۲۰۲۳، با عملیات موحش «طوفان الاقصی» حماس، و نسل‌کُشی ارتش وحشی و جانی صهیونیستی، هم‌چنان جاری است، فقط نمادی از جهنم...

جعفر رسا - تئورى اقتصادى ماركس‏ درباره‌ى نظام سرمايه‌دارى، فقط نظريه‌اى براى نشان دادن محدوديت تاريخى اين نظام و تشريح علل فروپاشى آن در اثر تناقضات درونى‌اش‏ نيست. نتيجه‌ى طبعى اين تئورى، در عين حال نشان دادن اين مساله‌ى اساسى است كه چرا بر متن اين نظام، مى‌توان و...

انزو تراورسو - ترجمه‌ی: مبین رحیمی - ظهور راست رادیکال، یکی از برجسته‌ترین مشخصه‌های لحظه‌ی زمانه‌ی ما است. حکومت هشت کشور اتحادیه‌ی اروپا (اتریش، بلژیک، دانمارک، فنلاند، ایتالیا، لهستان، مجارستان و اسلواکی) به ‌واسطه‌ی احزاب راست افراطی، بیگانه‌هراس و ناسونالیستی...

مارچلو موستو - ترجمه‌ی‌: حسن مرتضوی - مارکس در فوریه‌ی ۱۸۶۷، پس از بیش از دو دهه کار دشوار، سرانجام توانست بعد از مدت‌ها انتظار به دوست خود فردریش انگلس خبر دهد که نخستین بخش از نقد اقتصاد سیاسی‌اش به پایان رسیده است. پس از آن، مارکس از لندن به هامبورگ سفر کرد تا...

رزا لوکزامبورگ - ۱۹۰۰ - ترجمه‌ی: نادر کلهری - سوسیالیست‌ها هرگز رویای وارونه کردن جهان را در سر نمی‌پرورانند، زیرا جهان از قبل روی سر خود ایستاده است. آیا این وارونگی نیست که میلیون‌ها انسان عادی از صبح تا شام در کارگاه‌ها و کارخانه‌ها، در مزارع یا معادن زغال سنگ عرق...

توضیح: گروه انتشاراتی «نیو لفت ری‌ویو» (سایدکار) در بیستم نوامبر ۲۰۲۴ مصاحبه‌ای را با یانیس واروفاکیس، اقتصاددان و سیاست‌مدار یونانی، منتشر نمود که وی در آن به طور خلاصه به تشریح نظرات خویش پیرامون ویژه‌گی‌های سرمایه‌داری معاصر و چگونگی عروج سرمایه‌ی ابری می‌پردازد....

طلیعه حسینی - از چه رنج‌هایی رهایمان کرد این تکیه‌گاه و کرسی هرکول‌وار و چه اندرزهایی برایمان به جا گذاشت چه عاری از اوهام فقدان همه‌شمولِ ارزش‌هایی که می‌شد بر آن‌ها تکیه زد، امتناعِ همه‌گُستر از انقیاد خودمان و میان تو و من، چه ناممکن است که همه‌ی آن را یک‌باره به...

مگان ترودل(١) - ترجمه‌ی: پرویز قاسمی - از سال‌های میانه‌ی دهه‌ی ١۹۷٠، دانش‌گاهیان به ندرت فعالیت‌های انقلابی گرامشی را در نظر گرفته‌اند. تاکید بیش‌تر بر یک گرامشی آکادمیزه شده بوده است(۲)، به عنوان شخصیتی که کارهای بعدی‌اش - جدای از رشد سیاسی‌اش‌- در شهر ایتالیایی...

اِی‌ین اَنگَس - ترجمه‌ی: نیکو پورورزان - یادداشت مترجم: مطلب حاضر ترجمه‌ی نوشتاری است که در شماره‌ی ۱۱ (دوره‌ی ۷۴) ماه‌نامه‌ی «مانتلی ری‌ویو» منتشر شده بود.(1) این نوشتار که توضیحی است پیرامون مفهوم «به-اصطلاح انباشت بدوی»، اگرچه مقاله‌ی کوتاهی است، ولی به غایت موجز...

آلن گرش - ترجمه‌ی: بهروز عارفی - فلسطین از فاجعه‌ای به فاجعه‌ی دیگر، «از نکبه‌ای به نکبه‌ی دیگر» دیدیه فاسَن، استاد کولژ دو فرانس، از این مزیت برخوردار است که تازه‌ترین کتابش، «یک شکست غریب»، مسئولیت رهبران سیاسی، روشن‌فکران و رسانه‌ها را در شکل دادن افکار عمومی، تا...

رزا لوگزامبورگ - ترجمه‌ی: افسانه پویش - سخن‌رانی در ۲۷ ماه مه ۱۹۱۳، در لایپزیگ(۱) تنها یک اتحاد، متضمن برقراری صلح است. تنها این اتحاد قابل اتکاست، و آن هم اتحاد پرولتاریای انقلابی جهان است! در دوران عجیبی زندگی می‌کنیم، دورانی که توجه طبقه‌ی کارگر به طور فزاینده‌ای...

اقتباس و ترجمه‌ای از متن دیدیه فَسَن(۱) - به‌ دلیل اهمیت و مرکزیت مساله‌ی فلسطین، ما در این‌جا اقتباس و ترجمه‌ی بخشی از آخرین کتاب دیدیه فَسٓنُ، «شکستی شگفت‌آور، را که اخیرا انتشارات دِکورت Découverte منتشر کرده، ارائه می‌کنیم. اقتباس و ترجمه:‌ ح.س. * * *  چگونه حول...

روزا لوکزامبورگ - يادداشت ويراستار: در پاييز ۱۹۰۶، سوسيال دموكراسى آلمان در برلين يك مدرسه‌ى حزبى ايجاد نمود. سى دانشجو، كه از اعضاى حزب و اتحاديه‌هاى كارگرى انتخاب مى‌شدند، طى يك دوره‌ى فشرده‌ى شش‏ ماهه در اين مدرسه به تحصيل تاريخ سوسياليسم، اقتصاد، و مبارزه‌ى...

اریش فروم - برگردان: پارسا نیک‌جو - اریش فروم، نامه‌ای را که در پی می‌آید، در سال ۱۹۶۹، در پاسخ به نامه‌ی ولادیمیر دوبرنکوف، فیلسوف روسی، نوشته است. این نامه، با ارزش‌ترین سندی است که نشان می‌دهد وی بسیار علاقه‌مند بوده است که با متفکران سوسیالیست پیوند برقرار کند و...

علی رها - توضیح: من ترجمه‌ی نامه‌ی زیر را به علاقمندان و پژوهندگان «سرمایه»ی مارکس تقدیم می‌کنم، حتی اگر تعداد اندکی خوانش آن‌ را با جدیت دنبال کنند. اهمیت تاریخی این نامه از‌ آن روست که مارکس برای نخستین‌ بار به زبان خود به‌ طور مشخص از ساختمان واقعی کتاب پرده‌برداری...

آلن گرش - برگردان: بهروز عارفی - سال‌ها پیش از سخنان ترامپ پیشنهاد دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برای اخراج بیش از دو میلیون نفر فلسطینیِ غزه به مصر و اردن، واکنش‌های متفاوتی برانگیخت، اما با پشتیبانی قابل ملاحظه‌ای در اسرائیل روبرو شده است. این پیشنهاد با...

میشل لووی - ترجمه‌ی: محمدرضا جعفری - نظریه‌ی اکولوژیکی جریان اصلی تاکنون آثار مارکس را نادیده گرفته، ولی در دهه‌های اخیر پژوهش‌های قابل توجهی، برخی از وجوه بسیار مهم نظریات او را درباره‌ی مسائل اکولوژیکی آشکار کرده است. از پیش‌گامان این تحقیقات، جیمز اوکانر و «نشریه...

اریک هابسبام - ترجمه‌ی فریبرز فرشیم و نرمین براهنی - عنوان این رشته از درس‌گفتارها از کتاب مشهور، اما کم خوانده‌شده‌ی، گئورگ لوکاچ، «تاریخ و آگاهی طبقاتی»، گرفته شده است. این اثر مجموعه‌ی مقالاتی است که در سال ۱۹۲۳ منتشر شده و در درون جنبش کمونیستی به‌ قوت مورد نقد و...

کمال خسروی - ایدئولوژی «طبقه‌ی متوسط» سازوکاری است که به یاری آن و با ترفند افسون ریشه‌دارترین، نیرومندترین و، از این‌ رو، کاراترین راه‌بردهای نمادین (گفتمانی ـ ایمائی) ایدئولوژی بورژوایی، واقعیت اجتماعی و تاریخی لایه‌ها، قشرها یا طبقاتی از جامعه‌ی بورژوایی معاصر به...

کالین پاورز - ترجمه‌ی: شهباز نخعی - اسرائیل هزینه‌ی جنگ و نسل‌کشی فلسطینی‌ها را چگونه تامین می‌کند؟  جنگی که اسرائیل در غزه به پیش می‌برد، مانند همه‌ی جنگ‌ها از نظر اقتصادی فوق‌العاده پُر هزینه است و رشد اقتصادی را در حالت سقوط آزاد قرار داده است. با این حال، آن‌چه که...

ویلیام رابینسون و هوای‌آن نگویان - ترجمه‌ی: سما اوریاد و کامران معتمدی - غزه: دریچه‌ای هول‌ناک رو به بحران سرمایه‌داری جهانی  در حالی که جهان با وحشت شاهد افزایش تلفات غیرنظامیان فلسطینی است و اسرائیل با اتهامات جنایت نسل‌کشی در دادگاه بین‌المللی دادگستری مواجه...

اریش فروم - مترجم: محمد راه رخشان - طبیعت انسان الف: مفهوم طبیعت انسان: مارکس هرگر، مانند بسیاری از روان‌شناسان و جامعه‌شناسان معاصر، معتقد نبود که چیزی به عنوان طبیعت انسان وجود ندارد؛ یا این که معتقد باشد انسان در هنگام تولد مانند لوح سفیدی است، که فرهنگ اجتماع (به...

آنتونیو گرامشی - «دموکراسی» وقتی نتواند در برابر فشار طبقه‌ی کارگر ظاهرا آزاد دوام بیاورد، فاشیسم را سازمان‌دهی می­‌کند. فاشیسم هم با درهم شکستن طبقه­‌ی کارگر، امکان هستی «دموکراسی» را اعاده می­‌کند. به یک معنا باید گفت که دموکراسی و فاشیسم دو روی یک سکه­‌اند، دو شکل...

جان بلامى فاستر - ترجمه‌ى: پرويز اميدوار - «در حال حاضر تاريخ‌نگارى بدون به كارگيرى طيف گسترده‌اى از مفاهيمى كه به گونه‌اى مستقيم يا غيرمستقيم با انديشه‌ى ماركس‏ رابطه دارند، و جز با قرار دادن خود در افق انديشه‌اى كه ماركس‏ آن را تعريف و تبيين كرده است، غيرممكن...

رُزا لوکزامبورگ - ترجمه‌ی: بهروز عارفی - دومین مساله‌ی دستور کار کنگره‌ی شوراهای کارگری و سربازان با مجلس ملی یا حکومت شوراها بیان شد و در واقع، مساله‌ی اساسی انقلاب در لحظه‌ی کنونی همین نکته است. یا مجلس ملی یا همه‌ی قدرت در دست شوراهای کارگری و سربازان؛ یا صرف‌نظر...

پارسا نیک‌جو - «پسرم، هجدهم مارس، آینده‌ای بس درخشان به روی تو گشوده است. تو نیز ممکن بود مانند ما در سیاهی و تباهی بزرگ شوی، در کثافت غوطه‌ور شوی، در خون بغلتی، از شرم سرخ شوی و به عذاب پستی‌ها، تن در دهی. اما این‌ها دیگر پایان یافته است! ما برای تو اشک و خون...

رزا لوکزامبورگ - ترجمه و تلخیص: عباس شهرابی فراهانی - مقدمه در سال ۱۹۱۱ که «یوتوپیاهای صلح» نوشته شد، اروپا سیر انحطاطی خود به سمت جنگ جهانی اول را آغاز کرده بود. تنش‌های روزافزون برخاسته از رقابت استعماری قدرت‌های بزرگ امپریالیستی، مسابقه‌ی تسلیحاتی و نظامی‌گری...

میشل لووی - ترجمه‌ی: کاووس بهزادی - اکولوژی و نظریه‌ی مارکسیستی این مساله مناقشه‌ناپذیر است که مارکس معضلات زیست ‌محیطی دوران خود را به چالش کشید و ناقد تخریب‌های ناشی از شیوه‌ی تولید سرمایه‌دارانه بوده است. اما باید تصدیق کرد که موضوعات اکولوژیک در ساختمان نظری مارکس...

اریش فروم - برگردان: پارسا نیک‌جو - منش انقلابی توان "نه" گفتن دارد. به عبارت دیگر، او توان نافرمانی دارد. نزد وی توان نافرمانی داشتن فضیلت است. برای روشن‌تر شدن، بهتر آن است که آن چه را به اجمال گفتم، دقیق‌تر و همه‌جانبه‌تر شرح دهم: تاریخ انسان، با نافرمانی آغاز شد و...

اریش فروم - برگردان: پارسا نیک‌جو - هنگامی که دنیای قرون وسطا ویران گردید، به نظر می‌رسید که انسان غربی به سوی تحقق نهایی رویاها و خیال‌هایش گام برمی‌دارد. او خود را از آتوریته‌ی کلیسای توتالیتر، بار سنگین افکار سنتی و محدوده‌های جغرافیایی که فقط نیمه‌ی کشف شده‌ی جهان...

میشل لووی - مترجمان: علیرضا برادران، نگین کابلی - پیش‌گفتار مترجم: سوسیالیسم دموکراتیک به عنوان آلترناتیوی برای نظم کنونی، ناگزیر از مواجهه و ارائه‌ی پاسخ به یکی از اساسی‌ترین بحران‌های نظام سرمایه‌داری معاصر، یعنی بحران محیط زیست خواهد بود. مبارزه در راستای نجات محیط...

برتولت برشت - برگردان: منوچهر فکری‌ارشاد -  دوستان، امروز می‌خواهم بی آن ‌که نکته­ چندان تازه‌ای را مطرح کنم، با شما چند کلمه در باب مبارزه با قدرت‌هایی سخن بگویم که در صددند فرهنگ مغرب‌زمین را، یا بقایای فرهنگی را که مُرده‌ریگ یک قرن بهره‌کشی است، در خون و لجن سر به...

بیژن هدایت - آن‌چه در برابر چشمان ناباور ما تصویر می‌شود، و روز از پی روز با سبُعیتی بیش‌تر تکرار می‌گردد، بربریت است! غیرقابل تصور، غیرقابل فهم، چون یک ژانر هول‌انگیز سوپر- جنایی، اما، نه بر پرده‌ی نقره‌ای سینما، بر پرده‌ی سُرخی به وسعت غزه، سُرخ به رنگ خون، به رنگ...

کمال خسروی - یک: ورای واکاوی خیر؛ این جنگ اسرائیل و حماس یا جنگ حماس و اسرائیل نیست، و بنابراین، فرقی نمی‌کند که اول اسم حماس را ببریم و سپس اسم اسرائیل را، یا برعکس. این جنگ اسرائیل است علیه انسان‌های ساکنِ قفسِ دوزخین غزه، به‌ طور اخص، و جنگ اسرائیل است علیه مردم...

خیرت رویتن - ترجمه‌ی: طاها زینالی - توضیح مترجم: خیرت رویتن(۱) اقتصاددان هلندی و استاد اقتصاد در دانشگاه آمستردام است که به ‌عنوان یکی از صاحب‌نظران در حوزه‌ی رابطه‌ی هگل و مارکس شناخته می‌شود. او یکی از پژوهش‌گران مارکسی در حوزه‌ی نقد اقتصاد سیاسی با خوانش دیالکتیک...

الکساندر کوبرن - ترجمه‌ی: لقمان تدین نژاد - اسرائیل و هشدار تاریخ: سرنوشت قلعه‌الحصن سوریه مقدمه‌ی مترجم: الکساندر کوبرن، Alexander Cockburn، ۲۰۱۲-۱۹۴۱، یکی از روشن‌فکران و روزنامه‌نگاران برجسته‌ی چپ‌گرا در آمریکا بود که با نظریات شجاعانه و نامتعارف و نقدهای کوبنده‌ی...

اریک هابسبام - ترجمه‌ی: ارغوان فراهانی - موضوع سخن‌رانی من موضوعی است که در کمال تعجب بسیار جدید است.[۱] ما چنان به اصطلاحاتی هم‌چون «هویت جمعی»، «گروه‌های هویتی»، «سیاست هویت» و البته «قومیت» خو کرده‌ایم که سخت می‌توان به یاد آورد که این اصطلاحات چقدر در دایره‌ی...

حسن مرتضوی - اندیشه‌هایی پیرامون دموکراسی هنگامی كه انقلاب اكتبر رُخ داد، لوکزامبورگ در حال گذراندن حبس چهار ساله‌ی خود در زندان‌های امپراتوری آلمان بود. تنها، اسیر بیماری‌های دردناك و دست‌خوش اثرات روانی ناشی از حبسی طولانی و بی‌ارتباط با اطلاعات و منابع دنیای بیرون...

بیژن هدایت - مطبوعات و سانسور در ایران: هم‌زاد تاریخى! با پیدایش‏ زمینه‌هاى نظام سرمایه‌دارى، ایجاد و گسترش‏ شهرها، افزونى جمعیت و...، گسترش‏ ارتباطات، به ویژه در شكل انتشار و رواج مطبوعات، خود را به عنوان یک نیاز جامعه‌ی بشرى نشان مى‌دهد. روال پیش‌رفت جامعه و لزوم...

جواد طیب - پیش‌گفتار: رفقا و حضار گرامی بسیار بسیار خوش آمدید؛ با عرض درود برای همه‌ی شما رفقا، آرزوی سلامتی و خوشی دارم؛ راستش، بحثی را که من امشب قرار است زیر عنوان «در نقد ناسیونالیسم و راه‌حل‌های آن» در جغرافیای سیاسی افغانستان ارائه کنم، یک بحث تفننی نیست؛ بحثی...

اريك هابسبام - ترجمه: فرهاد بشارت - مقدمه‌ى مترجم: مقاله‌ى «ملت به مثابه‌ى يك سنت اختراعى» نوشته‌ى اريك هابسبام، مورخ و متفكر ماركسيست معاصر انگليسى، است. اين مقاله براى اولين بار در سال ۱۹۸۳ در مجموعه‌اى تحت عنوان «اختراع سنن» منتشر شد. براى ترجمه‌ى فارسى حاضر از متن...

رزا لوکزامبورگ - ترجمه‌ی: کمال خسروی - بازتولید سرمایه‌دارانه عرضه‌ کننده‌ی شکل و قواره‌ای کاملا خودویژه است. در حالی که بازتولید در هر شکل اقتصادی دیگر ـ صرف‌نظر از مداخله‌های بیرونی و قهرآمیزـ چرخه‌ای بی‌وقفه و یک‌نواخت دارد، بازتولید سرمایه‌دارانه ـ به روایت از...

اریک هابسبام - ترجمه‌: حسن مرتضوی - در این‌جا گرد آمده‌ایم تا پیرامون درون‌مایه‌ها و مسائل مربوط به برداشت ماركسیستی از تاریخ، یک‌صد سال پس از مرگ ماركس، به بحث بپردازیم. این بحث را نباید جزیی از تشریفات این مراسم تلقی كرد، هرچند باید این مراسم با یادآوری نقش یگآنه‌ی...

اریش فروم - برگردان: پارسا نیک‌جو - بخش اول: مُرادمان از "شخصیت اقتدارطلب" چیست؟ ما به طور معمول، تفاوت میان فردی که می‌خواهد بر دیگران تسلط یابد و آن‌ها را کنترل و مهار کند، و فردی که به تسلیم شدن و فرمان بُردن گرایش دارد و پذیرای تحقیر شدن است را به روشنی...

مایکل رابرتز - ترجمه‌ی: احمد سیف - فصل سوم نظریه‌ی مارکس درباره‌ی بحران در نظام سرمایه‌داری از سه قانون او درباره‌ی حرکت در شیوه‌ی تولید سرمایه‌داری نتیجه می‌شود. قانون ارزش، قانون انباشت، و قانون سودآوری.(۵۱) بر خلاف این قوانین، مارکس یک نظریه و نه یک قانون بحران...

یادداشت سردبیران مانتلی ری‌ویو - برگردان: نیکوپورورزان - تاثیر عمده‌ی کتاب «سرمایه‌ی انحصاری» به قلم پُل باران و پال سوییزی، که در سال ۱۹۶۶ در اوج جنگ ویتنام انتشار یافت و اکنون یک اثر کلاسیک محسوب می‌شود، را می‌توان به فصلی از این کتاب با عنوان «جذب مازاد: نظامی‌گری...

روزا لوکزامبورگ - ترجمه‌ی: عباس شهرابی فراهانی(۱) - مقدمه‌ی ویراستار انگلیسی: در سپتامبر ۱۹۱۸، جبهه‌ی غربی آلمان فرو پاشید و به دنبال آن، موج جدیدی از اعتصابات شکل گرفت. پایان جنگ به‌ روشنی دیده می‌شد. حکومت، که آرزومند گسترش پایگاه‌اش بود، در اقدامی برای نجات خود،...

کارل مارکس - ترجمه‌ی: روزبه آقاجری - مقدمه‌ی مترجم فارسی: شاید تز سوم از تزهای فوئرباخ تنها متن مارکس درباره‌ی آموزش باشد که به فارسی ترجمه شده است. تا پیش از این، آن‌چه می‌توان آن را نظریه‌ی آموزشی (پداگوژیک) سوسیالیستی و کمونیستی خواند، یک‌سره برآمده از نوشتارگان...

جیهان توغال - ترجمه‌ی: مهرداد امامی - مقدمه‌ی مترجم: همه‌چیز، همه‌چیز برای تو، دعاهایم، احساساتم … به کسانی که صدایم را می‌شنوند و نمی‌شنوند، به کسانی که می‌پرسند و نمی‌پرسند، ما آن [ترکیه] را دوست داریم، خیلی زیاد (۱) انتخاب مجدد اردوغان به ریاست ‌جمهوری ترکیه یک...

یادداشت سردبیران «مانتلی ری‌ویو»، مه ۲۰۲۳، دوره‌ی ۷۵، شماره‌ی ۱ - برگردان: نیکو پورورزان - تحلیل مانتلی ری‌ویو پیرامون نقش ایالات متحده در جنگ اوکرایین تا کنون به طور عمده بر توسعه‌ی ناتو (که تلاش‌های ایالات متحده و ناتو برای آوردن اوکرایین به درون این ائتلاف نظامی را...

خوان دال ماسو - ترجمه‌ی: نرگس ایمانی - به نظر می‌رسد که مساله‌ی هژمونی هم در درون و هم در بیرون از ساحت نظریه‌ی مارکسیستی مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفته است. به دنبال مباحث طرح‌ شده در مطالعه‌ی کلاسیک جیانی فرانچیونی، در دفترهای زندان گرامشی، بنای یک نظریه‌ی عام در باب...

بهرام رحمانی - روز ۱۴ ماه مه ۲۰۲۳ (‌۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۲)، هم‌زمان دو انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی در ترکیه صورت می‌گیرد. ترکیه از یک‌سو، نقش بارز و تعیین کننده‌ای در منطقه ایفا می‌کند و در کنار عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران یک بازیگر فعال در مناقشات منطقه‌ای...

بیژن هدایت - هر لحظه‌ی حاکمیت جمهوری اسلامی سرمایه، با خون و جنایت درآمیخته است. استثمار مُشدد برده‌گان مُزدی، فقر و فلاکت فزاینده، تعمیق شکاف طبقاتی، حجاب اجباری و آپارتاید جنسی، نابرابری و تبعیض جنسیتی، خفقان خونین، زندان و شکنجه و اعدام، تخریب زیست مُحیطی، و...،...

اریک هابسبام - برگردان: شروین احمدی - اسپانیا در قرن شانزدهم و هلند در قرن هفدهم، امپراطوری‌های قدرت‌مندی را برپا ساختند. اما تنها بریتانیای کبیر از قرن هجدهم تا نیمه‌ی قرن بیستم و ایالات متحده پس از این تاریخ بودند که توانستند امپراطوری‌های جهانی‌ای بنا کنند که دارای...

آنتونیو گرامشی - ترجمه‌ی: رضا اسکندری - اگر واقعیت آن باشد، که تاریخ زنجیزه‌ای از تلاش‌های آدمی است برای رهانیدن خود از محدودیت‌ها، تعصبات و بُت‌پرستی؛ دلیلی وجود نخواهد داشت که پرولتاریا - که قرار است حلقه‌ی دیگری بر این زنجیز بیفزاید- نداند این زنجیر چگونه و چرا و...

آنتونیو گرامشی - برگردان: پارسا نیک‌جو - آیا ما مارکسیست هستیم؟ آیا چیزی به عنوان مارکسیست وجود دارد؟ هان ای حماقت، تو تنها نیرنگ جاودان هستی! به احتمال بسیار در چند روز آینده، به مناسبت فرا رسیدن صدمین سال‌گشت زادروز مارکس، بار دیگر این پرسش طرح خواهد شد؛ و در پاسخ...

میشل لووی - مترجم: ج. ص. - فلسفه‌ی پراکسیس در اندیشه‌ی رزا لوکزامبورگ انگلس در متنی - که در سال ۱۸۸۸ در معرفی تزهایی درباره‌ی فوئر باخ، اثر مارکس، می‌نویسد- می‌گوید: «این تزها نخستین سندی است که حاوی نطفه‌ای بی نظیر از درکی نوین از دنیا است.» در واقع، مارکس در این متن...