Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
19 شهریور 1405

زنان

کدام قدرت، کدام رهایی؟

آرام فرج الهی - «شورای انقلابی زنان» خود را شبکه‌ای «دموکراتیک، متکثر، فراگیر و فمینیستی» معرفی کرده و هدف‌اش را تقویت قدرت سیاسی زنان و سازمان‌دهی حضور مستقل و تعیین‌ کننده‌ی آنان در عرصه‌ی عمومی و سیاسی ایران اعلام کرده است. اما درست از همین‌جا پرسش اصلی این نوشته...

ادامه مطلب

مارکس و جنبش مستقل زنان

لوران ریپارت - برگردان: شبنم آذری - یادداشتی درباره‌ی بنیان‌گذاری بخش‌های زنان در درون انترناسیونال اول در ۱۹ سپتامبر ۱۸۷۱، زمانی که انترناسیونال اول کنفرانس خود را در لندن برگزار می‌کرد، کارل مارکس درخواست سخن‌رانی کرد و پیشنهاد داد نمایندگان «پیشنهاد شماره‌ی ۳» را...

ادامه مطلب

جنگ برای قُدرت، رنج برای مردم کار و زحمت!

پروین اشرفی - در زمانه‌ی جنگ، جنسیت و قُدرت، بیش از پیش درهم می‌آمیزند و بدن زن، بیش از پیش روایت‌گر ادامه‌ی تحمیل تاریخی زن‌ستیزی می‌گردد. بدین معنا، که اگرچه مرگ و ویرانی ناشی از جنگ، همگانی می‌باشد، اما پیامدهای آن به خصوص بر روند زن‌ستیزی - که پیش از جنگ هم غالب...

ادامه مطلب

رزا لوکزامبورگ به‌عنوان فمینیست

رایا دونایفسکایا - ترجمه‌ی: علی رها - رزا لوکزامبورگ به‌عنوان فمینیست؛ گُسست با یوگیشه (فصل هفتم کتاب «رزا لوکزامبورگ، جنبش آزادی زنان، و فلسفه‌ی انقلاب مارکس»، اثر رایا دونایفسکایا، ۱۹۸۲) «کاملا اصیل»: ... چرا که یک خواننده‌ی قدردان هنگام ملاقات شخصیت‌هایی اصیل در...

ادامه مطلب

جامعه‌ی طبقابی و ستم علیه زنان

الین گراهام لی - ترجمه‌ی: پریسا امجدی - انگلس درست می‌گفت، جامعه‌ی طبقابی و ستم علیه زنان، اجتناب‌ناپذیر و یا غیرقابل بازگشت نیستند. دیدگاهی از تاریخ بشریت وجود دارد که به طور موثر معتقد است که تفاوت‌های ناچیزی میان الزامات جامعه‌ی مدرن، سرمایه‌داری و جوامع پیشین وجود...

ادامه مطلب

زنان و انقلاب در خاورمیانه

 شهرزاد مجاب - ترجمه‌ی: میترا هاشمی ملاحظات تاریخی و نظری خاورمیانه سرزمین برخی از مهم‌ترین انقلاب‌های دموکراتیک اوایل قرن بیستم است، انقلاب‌هایی نظیر انقلاب «مشروطه‌ی امپراطوری عثمانی» در سال ۱۹۰۸ و «انقلاب مشروطه‌ی ایران» در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۱۱-۱۹۰۶. خاورمیانه به...

ادامه مطلب

آزادسازی زنان از چنگ «اقتصاد سیاسی»

آزادسازی زنان از چنگ «اقتصاد سیاسی»[۱] مارکسیسم مارگارت بنستون و یک رهیافت بازتولید اجتماعی[۲] در قبال ستم جنسیتی تیتی باتاچاریا[۳] - ترجمه‌ی: پارسا زنگنه - بریده‌ای از متن: «در جامعه‌ای که پول تعیین‌کننده‌ی ارزش است، زنان گروهی هستند که خارج از اقتصادِ پول کار...

ادامه مطلب

مساله‌ی زن، «انقلاب زنانه» و…

امیرحسین محمدی‌فرد - مساله‌ی زن، «انقلاب زنانه» و اظهارفضل‌های چپ غیرسیاسی پیش‌گفتار سخت‌ترین آئین‌های قرون وسطایی و استوارترین سیستم‌های فرهنگی برخاسته از اعصار کُهن، نظیر جهل و خرافه و نژادپرستی و تعصبات فناتیک، چنان‌چه درتقابل با تداوم مناسبات اجتماعی مبتنی ‌بر...

ادامه مطلب

عقب‌گرد سنگین زنان افغانستان

کبرا سلطانی - عقب‌گرد سنگین زنان افغانستان: طی چهار سال حاکمیت امارت اسلامی طالبان گزارش وضعیت زنان در افغانستان (۲۰۲۴–۲۰۲۵): انسانیت‌زدایی ساختاری در ابتدا باید تذکر دهم که میزان ستم و محرومیت بر زنان در افغانستان به حدی شدید است که خود نهادهای وابسته به این نظام -...

ادامه مطلب

زنان میان دو تیغه‌ی کار خانگی و کار مزدی

مریم وحیدیان - درباره‌ی کار خانگی در نظام سرمایه‌داری جهانِ تسلیم، نابرابری و انحصار برای جمعیت کثیری از زنان قابل‌تحمل نیست. آنان جهان بهتری را طالب‌اند. همان زنانی که در میان دو تیغه‌ی کار مزدی و کار خانگی قرار دارند. کار خانگی، به معنای خدمات خانگی تولیدشده‌ی اعضای...

ادامه مطلب

خاستگاه سوسیالیستی روز جهانی زن

بیدارزنی - روز جهانی زن از ابتدا مناسبتی برای گرامی‌داشت زنان کارگر و مبارزه با سرمایه‌داری بوده است. سال ۱۹۸۴ کلارا زتکین صفحاتی از جریده‌ی زنان سوسیال-دموکرات با نام «برابری» را که از سه سال پیش راه‌اندازی کرده بود به موضوع منازعه علیه جریان اصلی فمینیسم آلمانی...

ادامه مطلب

مواجهه‌ی رادیکال با خانه‌داری

زهره اسدپور - پاسخ رادیکال به مساله‌ی کار خانگی در درجه‌ی اول کوچک‌تر کردن کار خانگی از طریق اجتماعی کردن آن است. بسیاری از مسئولیت‌های زنان خانه‌دار در اصل مسئولیت‌های اجتماع است. وظایفی چون آموزش کودکان یا خدمات مراقبتی از بیماران و سالمندان از حیطه‌ی وظایف خانگی...

ادامه مطلب

دست‌مزد در برابر کار خانگی

سیلویا فدریچی - ترجمه‌ی: شیرین کیقبادی - آن‌ها می‌گویند عشق است. ما می‌گوییم کار بدون دست‌مزد است. آن‌ها دل‌سردی می‌نامندش. ما آن را غیبت (از کار) می‌نامیم. هر سقط جنین یک حادثه‌ی ناشی از کار است. هم‌جنس‌گرایی و دگرجنس‌گرایی هر دو از شرایط محیط کارند. اما هم‌جنس‌گرایی...

ادامه مطلب

كمونيسم و خانواده‌ی اصيل اسلامى و ايرانى

فرهاد بشارت - "خانواده‌ى كنونى بورژوازى بر چه اساسى استوار است؟ بر اساس‏ سرمايه و مداخل خصوصى. اين خانواده به صورت تمام و كمال تنها براى بورژوازى وجود دارد و بى خانمانى اجبارى پرولترها و فحشاى عمومى مكمل آنست. خانواده‌ى بورژوازى طبيعتا با از ميان رفتن اين مكمل خود از...

ادامه مطلب

زنان ۱۹۱۷

مِگان ترودل - ترجمه‌ی: راستین عالمی - در روز جهانی زن، سال ۱۹۱۷، زنان شاغل در کارخانه‌ها‌ی نساجی منطقه‌ی وایبورگ پتروگراد به اعتصاب دست زدند و کارخانه‌ها را رها کردند تا در اجتماعات صدنفری از کارخانه‌ای به کارخانه‌ی دیگر بروند و کارگران دیگر را به اعتصاب و رویارویی...

ادامه مطلب

مساله‌ی زن

ادوارد و النور ماركس‏ اولينگ - برگردان: جعفر رسا - چاپ كتاب آگوست ببل(۱) تحت عنوان «زن، گذشته، حال و آينده»(۲) و انتشار ترجمه‌ى اين اثر به انگليسى، تلاش‏ براى توضيح موضع سوسياليست‌ها در قبال مساله‌ی زن را به موقع كرده است. استقبالى كه از اين اثر در آلمان و انگلستان...

ادامه مطلب

سرمایه‌داری و چرایی فرودستی زنان!

بیژن هدایت - «تغییر یک دوره‌ی تاریخی را همواره می‌توان با میزان پیش‌رفت زنان به ‌سمت آزادی تعیین کرد؛ چرا که در این‌جا، در رابطه‌ی بین زن و مرد، رابطه‌ی بین قوی و ضعیف، پیروزی سرشت انسانی بر ستم‌گری مشهود‌تر از هر جای دیگر است. درجه‌ی رهایی زنان، معیاری طبیعی برای...

ادامه مطلب

كارگران سكس

پروين اشرفى - روسپی‌گری سابقه‌ای در زمان‌ها و ادوار گذشته دارد، اما امروزه موضوع خدمات جنسی به پدیده‌ای پیچیده با ابعادی چندگانه تبدیل گردیده و متکی به میلیاردها دلار سود است که با پورنوگرافی و قاچاق انسان‌ها و به کمک بسیاری از صنایع دیگر - از جمله سینما، ورزش و...-...

ادامه مطلب

تنها راه، نجات عشق است!

لئونيد ژيكوويتسكى - برگردان: مينا خجسته - دوست عزيز لارش‏، به سئوال اول تو به راحتى مى‌توان جواب داد. بله، در روسيه نيز فحشا وجود دارد. نظر رسمى به طور كُلى در مورد آن منفى است، كه از جانب عموم نيز پذيرفته شده است. اما نظر شخصى‌ام درباره‌ى فحشا را نمى‌توانم به سادگى...

ادامه مطلب

«نظریه‌ی بازتولید اجتماعی»

کریستین مونرو - ترجمه‌ی: فرزانه راجی - چکیده نظریه‌ی بازتولید اجتماعی برای این‌که بازتعریفش از بازتولید اجتماعیْ صرفا به معنای بازتولید نیروی‌ کار باشد، بر بینش مرکزی فمینیسم مارکسیستی تأکید نکرده است، یعنی نقش ضروری‌‌ای که تولید خانگی در بازتولید جامعه‌ی سرمایه‌داری...

ادامه مطلب

بحث روسپی‌گری در ادبیات معاصر فارسی

فيروزه مهاجر - گرچه نمی‌توان با قطعیت روسپی‌گری را از قدیمی‌ترین حرفه‌های جهان شمرد، یک کتیبه‌ی بابلی چهار هزار ساله خبر از وجود آن در دوران کهن می‌دهد. ظاهرا روسپی‌گری و ارائه‌ی خدمات جنسی در مقابل مزد از دیرباز یکی از حرفه‌های رایج در تمامی شهرهای کوچک و بزرگ شرق و...

ادامه مطلب

تجاوز جنسی، خشونت جنسی و سرمایه‌داری

ساندرا بلادورث - ترجمه‌ی: فرزانه راجی - «سکوت درباره‌ی خشونت جنسی را بشکن!» این شعار اغلب در پردیس‌های ویکتوریایی در پایان سال ۱۹۹۱ زمانی شنیده می‌شد که دانش‌جویان کارزار‌هایی را سازمان‌دهی می‌کردند تا مدیریت دانشگاه‌ها را وادار کنند محیط امن‌تری فراهم کنند. تظاهرات...

ادامه مطلب

زنان در کمون پاریس

اِلوآ والا - برگردان: بهروز عارفی - «لوئیز میشل»‌ها در قیام زنان رخت‌شو، صحاف، سرآشپز، روزنامه نگار... و زنانی که مخالفان‌شان آنان را «آتش‌افروز» خطاب می‌کردند، شکوه‌مندانه در نبردهای کمون شرکت کردند: کسانی که اسلحه در دست به راه افتادند، کسانی بودند که سودای ساختن...

ادامه مطلب

تن‌فروشی چه چیزی هست؟

فروغ اسدپور - درباره‌ی­ تن ­فروشی بسیار گفته و درباره­ آن بسیار پژوهش شده است. آن را کهنه‌ترین حرفه‌ی­ جهان دانسته‌اند. هم‌چون پدیده‌ای تعریف شده که در همه‌ی­ دوره­‌های تاریخی وجود داشته است. آن را وسیله­‌ای دانسته‌اند که برای آرام نگاه داشتن جامعه و در امان ماندن...

ادامه مطلب

در ضرورت کار زنان

کلارا زتکین - شگفت‌انگیز نیست که مرتجعین درکی ارتجاعی در مورد کار زنان داشته باشند، ولی برخورد با نقطه‌نظر اشتباه‌آمیز در میان سوسیالیست‌ها بسیار تعجب‌آور است؛ نقطه‌نظری که خواهان حذف کار زنان است. مساله‌ی رهایی زن در تحلیل آخر، یعنی مساله‌ی کار زنان، مساله‌ای اقتصادی...

ادامه مطلب

زنان سبیلو و مردان بدون ­ریش

افسانه نجم‌آبادی - مترجمان: آتنا کامل و ایمان واقفی - مقدمه کتاب «زنان سبیلو و مردان بدون ریش» مطالعه‌ی درخشانی است درباره‌ی چرخش گفتار جنسیتی در ایران عصر قاجار. افسانه نجم‌آبادی چنان که همین‌جا در مقدمه‌ی کتابش نیز توضیح می‌دهد، کوشیده است به اتکای منابع تصویری،...

ادامه مطلب

زن و انقلاب: مارکس و دیالکتیک

لیلیا دی. ‌مونزو - ترجمه‌ی: روژان مظفری - چکیده: در این مقاله استدلال می‌شود که مارکسیسم ذاتا ضد تبعیض جنسی، ضد نژادپرستی و علیه همه‌ی اشکال بهره‌کشی و ستم است. مارکسیسم به‌ مثابه فلسفه‌ی انقلاب فقط حول محور تجدیدساختار اقتصادی نیست، بلکه در مورد تکوین بشریتی جدید...

ادامه مطلب

جنسیت و خشونت

شهرزاد مجاب - برگردان: پرستو قربانی - تعریف پرسش کلیدی برای فهم رابطه‌ی میان جنسیت، خشونت و امپریالیسم این است که: کدام روابط اجتماعی خشونت علیه زنان را (باز) تولید می‌کنند، به آن تداوم می‌بخشند یا گه‌گاه با آن منطبق می‌شوند؟ هم‌چنین شاید بپرسیم: چطور باید اعمال...

ادامه مطلب

چرا جنسیت کار است؟

سیلویا فدریچی - ترجمه‌ی: طلیعه حسینی - جنسیت همان خلاصی از انضباط فرآیند کار است که به ما داده می‌شود. متمم ضروری روزمرگی و انضباط خشک هفته‌ی کاری است. مجوزی است برای «طبیعی‌ بودن» و «سخت‌ نگرفتن»‌ که در نتیجه‌ی آن ما می‌توانیم روز دوشنبه سرحال‌تر سر کارمان برگردیم....

ادامه مطلب

تجارت پنهان زنان

اما گلدمن - ترجمه: «گروه ارغوان» - مُصلحان جامعه‌ی ما ناگهان به کشف بزرگی نائل آمده‌اند؛ تجارت پنهان فحشا. صفحات روزنامه‌ها پُر است از توصیف این «اوضاع و احوال بی‌سابقه» و قانون‌گذاران اکنون در حال وضع مجموعه قوانین تازه‌ای به منظور مقابله با این وحشت عظیم هستند. جالب...

ادامه مطلب

«مارکسیسم در مقابل اخلاق‌گرایی»

هلن وارد - ترجمه‌ی: فرزانه راجی - چکیده: قتل اخیر پنج زن در سافک، آسیب‌پذیری کارگران جنسی را برجسته کرده است. هلن وارد استدلال می‌کند که کسانی که آن را صرفاً به عنوان خشونت علیه زنان می‌بینند، ویژگی‌های اساسی ستم بر زنان در نظام سرمایه‌داری را درک نمی‌کنند. * * *...

ادامه مطلب

فرمان سکوت برای حفظ مناسبات موجود

فرزانه راجی - زنان و دختران در تمام جهان بیش‌ترین تعداد قربانیان آزار کلامى، فیزیکى و در نهایت خشونت جنسى را تشکیل می‌دهند. مثلا در آلمان، در قلب اروپاى غربى، از هر چهار زن و دختر یک ‌نفر تجاوز کلامى، دست‌مالى، آزار و حتى خشونت جنسى را تجربه می‌کند. در کشورهای به...

ادامه مطلب

تاریخچه زن‌کشی

ترجمه‌ی: زهرا نعیمی - خلاصه‌ی بخش‌هایی از کتابچه‌ی زن‌کشی[۱] در شیلی توسط گروه نویسندگان رد چیلنا[۲] خشونت علیه زنان و دختربچه‌ها و نمودهای مختلف آن به اشکال مختلف سرکوب، هم‌چون سواستفاده، خشونت و کشتار، چند دهه است که در جوامع مدرن امری عادی ولی پنهان شده است....

ادامه مطلب

شکاف جنسیتی درون طبقاتی

یوسف کهن - مقدمه: امروزه، کم‌تر کسی جرات می‌کند تا علنا از نابرابری زن و مرد دفاع کند.(۱) افراد بی‌شمار و جوامع انسانی بسیار، پذیرفته‌اند که تبعیض جنسیتی باید ملغی شود.(۲) تلاش‌های فردی، جمعی و حتا بین المللی زیادی در جریان است تا از ابعاد ستم‌کشی، بی‌عدالتی و خشونت...

ادامه مطلب

سوسیالیست‌ها و حق رای زنان

اریک بلان - این سوسیالیست‌ها بودند که حق رای زنان را به دست آوردند خلاف این افسانه که می‌گوید سوسیالیست‌ها همواره ستم جنسیتی را نادیده گرفته‌اند، این فمینیست‌های سوسیالیست بودند که برای نخستین بار - و از طریق شورش‌های طبقه‌ی کارگر- حق رای زنان را به دست آوردند. سیاست...

ادامه مطلب

ریشه‌های سوسیالیستی روز جهانی زنان!

میترا یوسفی‌مشهور - کلارا زتکین (Clara Zetkin) در سال ۱۸۹۴ در مقالات خود در مجله‌ی «زنان سوسیال دموکرات» به نام «برابری» (Die Gleichheit)، که آن را سه سال قبل تاسیس کرده بود، به جدل با جریان اصلی فمینیسم آلمانی پرداخت؛ «فمینیسم بورژوایی و جنبش زنان پرولتر»، به گفته‌ی...

ادامه مطلب

جنبش زنان ایران: از محافل زنانه تا دختران انقلاب و فراخوان تظاهرات

فرزانه راجی - گرایش‌های نظری جنبش زنان از ابتدای «سازندگی» تا «دولت تدبیر و امید» هدف اصلی این نوشته بیش از همه چیز بررسی گرایش‌های نظری موجود در جنبش زنان در روند کلی آن از ابتدای دولت «سازندگی» تا ابتدای دور دوم زمام‌داری دولت «تدبیر و امید» در بستر مشخص اقتصادی -...

ادامه مطلب

یک ظهور نابهنگام

مهسا اسداله‌نژاد - به میلاد پشتیوان - کار تجارت از چه معنی کار زن نیست/ کار صناعت با چه منطق کار من نیست؟ کفش زنان را از چه رو زن خود ندوزد/ زن از چه جراح و طبیب جان و تن نیست؟ پس خواهرانم تا به کی بیکاره هستید/ تنها برای تخم‌گیری خلق گشتید؟ تنها برای عشق مردان...

ادامه مطلب

بانگ رسای آزادی و برابری زنان

تهیه و تنظیم: پوران نوایی - در روز هشتم مارس ۱۹۷۹، هجدهم اسفند ۵۷، هزاران هزار زن، دوش به دوش مردانی هم‌راه، علیه فرمان حجاب اجباری خمینی به خیابان‌ها سرازیر شدند. زنانی از هر قشر و طبقه، با حجاب و بی حجاب، دانش‌گاهی و خانه‌دار، مادر و دختر، دست در دست هم، در کنار...

ادامه مطلب

اخلاق در محدوده‌ی روابط زناشویی

آلکساندرا کولونتای - ترجمه و تلخیص: فرزانه راجی معتقدم لازم است کتاب‌ها و نوشته‌های کلاسیک در مورد مارکس، «مارکسیسم» و… خوانده شوند. خواندن آن‌ها مانع دوباره‌کاری ما خواهد شد و باعث می‌شود نیرو و انرژی خود را صرف بسط و گسترش آن‌ بخش‌هایی کنیم که یا اساسا به آن‌ها...

ادامه مطلب

زنان کمون پاریس

زهره ستوده - کمون پاریس یک رویداد تاریخی است که ریشه در انقلابات و مبارزات اجتماعی ـ سیاسی گذشته‌ی فرانسه، به ویژه از زمان انقلاب کبیر فرانسه ۱۷۸۹ به بعد، دارد . سقوط امپراتوری دوم، اعلام جمهوری سوم، قحطی، چندین ماه گرسنگی، شکست فرانسه در جنگ با دولت پروس و تسلیم در...

ادامه مطلب

فمینیست‌ها همه با هم؟

تینا علایی - متن پیش رو تلاشی است در اثبات این موضوع که چرا «فمینیستی» خواندن انقلاب جاری می‌تواند هراس‌ناک باشد و همه‌ی‌ فمینیست‌ها با هم منافع جنبشی واحد ندارند و اساسا محدودیت‌های جدی در مبارزه با کُلیت نظام‌ سرمایه‌داری دارند. اگرچه این مساله امروز مساله‌‌ی الیت...

ادامه مطلب

در زمانه‌ی پروانه‌ها، پروانه‌ها هنوز به شمع تو پیله‌اند!

پروین اشرفی - به بهانه‌ی ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، حدود نیم قرن از زمانه قتل پروانه‌های میرابال در جمهوری دومینیکن می‌گذرد و ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت بر علیه زنان، بار دیگر فرا رسیده است. اما امسال در شرایطی به موضوع خشونت بر زنان پرداخته می‌شود...

ادامه مطلب

زنان و خانواده در سیر تاریخ

ئولین رید - برگردان: پوران نوایی - انسان‌شناسی یکی از رشته‌های جوان علوم اجتماعی است، که بیش از صد سال قدمت دارد. در ابتدا، بنیان گذاران علم انسان‌شناسی آن را به مثابه علم تکامل اجتماعی و برای بررسی خاستگاه اجتماعی مردم در نظر می‌گرفتند. آنان در بررسی‌های...

ادامه مطلب

ریشه‌های خشونت جنسی

ساندرا بلادورث - مترجم: هومن کاسبی - چیزی زننده در قلب این جامعه وجود دارد. جریانی دائمی از گزارش‌های تلخ، آزارهای [مستمر] جنسی را فهرست می‌کند. مساله فقط خشونت خانگی مردان نیست، همان خشونتی که بیش‌تر توجه عمومی بر آن متمرکز شده‌‎ است؛ بلکه هم‌چنین آزار کودکان توسط...

ادامه مطلب

ماهيت طبقاتى زن‌ستيزى

پادى كوئيك - برگردان: حسن احمدى - خلاصه: تز پايه‌اى اين مقاله اين است كه زن ستيزى بر اساس‏ نقش‏ زنان در درون طبقه‌‌ی تحت استثمار، به عنوان تجديد توليد كنندگان كارگران در جامعه‌ى طبقاتى، استوار شده است. زن ستيزى، آن چنان كه انگلس‏ می‌گفت، نه ناشى از نياز طبقه‌ى حاكم در...

ادامه مطلب

مارکس و انگلس: درباره‌ی آزادی زنان

هال دریپر - ترجمه‌ی: نیکزاد زنگنه - بحث انقلاب در انسان، بی‌هیچ تناقضی، با زنان آغاز می‌شود. چشم‌انداز الغای نهایی تقسیم کار در جامعه و بنابراین کژدیسگی روابط انسانی که تقسیم کار تحمیل می‌کند، به همان نقطه‌ی آغاز تقسیم کار اجتماعی که مارکس و انگلس به آن اشاره...

ادامه مطلب

ماجرای امروز و دیروز نیست!

این مقاله با عنوان «ماجرای امروز و دیروز نیست» نخستین بار اندکی پس از خیزش شش روزه‌ی زنان ایرانی علیه حجاب اجباری، در شماره‌ی نهم مجله‌ی «کایه دو فمینیسم»، به‌ تاریخ آوریل - مه سال ،۱۹۷۹ منتشر شده و به تاریخ مبارزه‌‌ی زنان ایران از زمان تاسیس نشریه‌های «دانش» و...

ادامه مطلب

سرمايه‌دارى و خانواده

ناصر پايدار - پيدايش‏ خانواده و سير تغييرات‌اش‏ - بسان هر پديده‌ى ديگر اجتماعى‌- براى خود تاريخى دارد، اما بررسى اين تاريخ در اين جا مورد توجه ما نيست. سخن درباره‌ى خانواده‌ى موجود، به مثابه‌ى جزئى از هستى مدنى و حقوقى سرمايه‌دارى، نقش‏ اين نوع خانواده در بازتوليد نظم...

ادامه مطلب

نظام طبقاتى، خانواده، زن‌ستيزى

حسن احمدى - مبارزه عليه زن‌ستيزى بدون مبارزه با تماميت نظام مشخص‏ و حى و حاضر كنونى (سرمايه‌دارى) امكان‌پذير نيست. با دركى واقعى‌تر از اين كُليت يك‌پارچه، زمينه براى فرضيه‌بافى‌هاى احساسى و اخلاقى مانند «مبارزه عليه پدرسالارى نبايد در درجه‌ى دوم قرار گيرد، بلكه بايد...

ادامه مطلب

چهره‌ام را ببين!

آنه بروگه - برگردان: يوسف پارسا - نوال السعداوى مى‌گويد: «در مورد زن‌ها همواره مشكل وجود داشته است. ما زن‌ها در زمره‌ى متفكرين شمرده نمى‌شويم؛ ما تنها بدن‌هاى بدون سر هستيم؛ ولى با اين حال همواره مى‌بايستى سرهاى خود را بپوشانيم، چه با چادر و چه با آرايش‏؛ اما چرا بايد...

ادامه مطلب

چرا جنبش زنان باید ضد سرمایه‌داری باشد؟

شکوه صبحی - در دوران سرمایه‌داری زندگی می‌کنیم. بیش از پنج قرن از به وجود آمدن سرمایه‌داری گذشته است. در طی این مدت، نظام سرمایه‌داری تغییرات بسیار کرده، تکامل یافته و اکنون در قرن ٢١، سرمایه‌داری نئولیبرال در تمام ارکان زندگی بشر نفوذ کرده و تغییرات بسیار بنیادی و...

ادامه مطلب

جنبش رهایی زن: رزمنده و فراگیر

لیلا دانش - مقدمه جنبش رهایی زن در ایران چیزی قریب صد سال عمر دارد. تداوم این جنبش را زنان بسیاری در نسل­‌های مختلف با تلاش‌­ها و مبارزات، سنت­‌شکنی و بلندپروازی، تفکر و تعمق، درایت و تاثیرگذاری، در زندان نشستن و تبعید، جان دادن و زایش ممکن کرده‌­اند. از تلاش برای...

ادامه مطلب

سرمایه‌داری و ستم بر زنان: بررسی دوباره‌ی مارکس

مارتا ای خیمه‌نس - ترجمه‌ی: فرزانه راجی - چکیده: برای شناختن الف: شرایط ساختاری سرمایه‌داری و هم‌چنین فرایندهای کلانی که بنیاد‌های نابرابری زن و مرد در جوامع سرمایه‌داری هستند؛ و ب: محدوده‌های تغییرات سیاسی و قانونی برای پایان بخشیدن به نابرابری جنسیتی، روش‌شناسی...

ادامه مطلب

زنان در انقلاب روسیه

لوئیز اُوشِی - برگردان: رها اسدزاده - انقلاب روسیه زند‌گی زنان را دست‌خوش دگرگونی ساخت و چنان ضربه‌ی سختی به تبعیض جنسی وارد آورد که هرگز پیش از آن تجربه نشده بود و پس از آن هم نشد. دست‌آوردهای زنان در ماه‌های پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷: حق سقط جنین، به رسمیت شناختن...

ادامه مطلب

قتل ناموسی: تحلیلی مارکسیست – فمینیستی

شهرزاد مجاب - اگر در گذشته قتل ناموسی خبرساز نبود و پایمال کردن حق حیات هر زن در سکوت مرگ­‌بار خانواده، جامعه، پارلمان، حکومت و رسانه­‌ها به فراموشی سپرده می‌­شد، امروز پرده‌پوشی این جنایت به آسانی میسر نیست. جنبش زنان و جنبش فمینیستی پرده از روی این جنایت...

ادامه مطلب

سرمایه‌سالاری، تبلیغات تجاری، زنان

احمد سیف - نظام اقتصادی سرمایه‌سالاری، تولید کالایی است. تولید و توزیع و پس آن گاه مصرف کالاست که باعث انباشت سرمایه برای تولید بیش­تر می‌­شود. هر کدام از این حلقه­‌ها که نباشد، نظام اقتصادی موجود به دست‌انداز می­‌افتد. از این نظر، تبلیغات که نقش مهمی در گسترش فرهنگ...

ادامه مطلب

ساخت سوسیالیسم به معنى رهایى زنان از بندها و حمایت از مادران است*

لئون تروتسكى - برگردان: رضا اسپيلى - دقیق‌ترین روش برای اندازه‌گیری پیشرفت ما، انجام اقداماتی عملی است که برای بهبودی موقعیت مادر و کودک صورت می‌پذیرد. این روش اطمینان‌بخش است، گم‌راهی پدید نمی‌آورد و به سرعت و گستردگی، موفقیت‌های مادی و دستاوردهای فرهنگی به ارمغان...

ادامه مطلب

زنان، کار و انباشت سرمایه در آسیا

جایاتی گاش - ترجمه: اکرم پدرام‌نیا - گزیده‌ای از مقدمه‌ی کتاب «انباشت سرمایه و زنان کارگر در اقتصاد آسیا» (پیتر کاسترز) از دیرباز در کتاب‌های مرجع اقتصادیِ نظام سرمایه‌داری بر این موضوع تاکید شده که در هر نظام اقتصادی «نیروی کار» عاملی بیرونی ا‌ست، اما به ‌واقع این...

ادامه مطلب

رویکردهای جامعه‌شناختی به جنسیت

امین قضایی - این مقاله قصد دارد رویکرد ساخت­‌گرایی به مقوله‌ی جنسیت را بررسی و نقد کند. برای بررسی ساخت­‌گرایی در باب جنسیت، آرای جودیت باتلر در کتاب «معضل جنسیتی» را به عنوان یک نمونه بارز انتخاب کرده‌ام. ساخت­‌گرایی (constructivism) بر این عقیده استوار است که...

ادامه مطلب

جنبش و تشکل­‌های زنان در دوران انقلاب مشروطه

یونس پارسا بناب - شوراهای زنان شوراها و دیگر سازمان­‌های زنان که در دوره­ی اول انقلاب مشروطیت در ایران در دفاع از انقلاب مشروطیت و احقاق حق برابری و رفع ستم بر زنان به وجود آمدند، متنوع و بی­‌شمار بودند؛ ولی به خاطر حاکمیت جّو خرافات مذهبی از یک سو و تسلط رژیم استبداد...

ادامه مطلب

فمنیسم بازار آزاد

جوانا برنر - مترجم: اکرم پدرام نیا - در این نوشته، برآنم که کتاب با ارزش و خواندنی «فمنیسم گُم­‌راه شده»، اثر هستر اینشتین، استاد علوم اجتماعی کالج کویینز را معرفی کنم؛ اثری که به نظر من، همه‌ی طبقه‌های اجتماعی باید مطالعه کنند‌. هستر اینشتین در این کتاب، فمنیسم...

ادامه مطلب

حرفه‌هایی برای زنان

ویرجینیا وولف - ترجمه: رها دوستدار - اَدِلاین ویرجینیا وولف (۱۸۸۲ تا ۱۹۴۱) نویسنده و متفکر مدرنیست انگلیسی بود. شهرت وولف، که از مهم‌ترین رمان‌نویسان قرن بیستم به شمار می‌رفت، پس از جنگ جهانی دوم به‌ شدت رو به افول گذاشت. ولی با گسترش نقد فمینیستی در دهه‌­ی ۱۹۷۰ بار...

ادامه مطلب

اسلام و مساله‌ی زن پس از انقلاب بهمن، سه مرحله، سه پرسش*

مهناز متین - با استقرار جمهوری اسلامی در ایران، احکام و شریعت اسلامی مبنای قانون‌گذاری و تعیین مناسباتِ اجتماعی قرار گرفت. بنیان‌گذاران جمهوری اسلامی، "بهشتی" را به آحاد مردم و به ویژه زنان وعده می‌دادند که تحقق "دوران طلایی صدر اسلام" را هدف داشت. مقدر بود که این...

ادامه مطلب

زمينه‌هاى اجتماعى مساله‌ى زن

الكساندرا كولونتاى - ترجمه و تلخيص‏: پروين اشرفى - دنباله‌روان ماترياليسم تاريخى كه توجه و تحقيق در مورد بحث مساله‌ى برترى يك جنس‏ بر جنس‏ ديگر، و يا بحث درباره‌ى سنجش‏ مغزها و مقايسه‌ى ساختار روانى مردان و زنان را به بورژوازى واگذار مى‌كنند، مشخصات طبيعى هر جنس‏ را...

ادامه مطلب

زن؛ دیرپاترین انقلاب

جولیت میچل - ترجمه: اکرم پدرام‌نیا - در سال ١٩٧۰ چند نمونه از جنبش‌های رهایی‌بخش زنان پدید آمد که این جنبش‌ها در همه‌ی کشورهای لیبرال-دموکرات جهان فعالیت داشتند، به جز در سه کشور از کشورهای سرمایه‌داری: ایسلند، اتریش و سوییس. به عبارت دیگر، شاید بتوان گفت که جنبش‌های...

ادامه مطلب

رزا لوکزامبورگ و مساله­‌ی زنان

لیز مندل - ترجمه: سروش دشتستانی - توضیحات وب‌سایت "در دفاع از مارکسیسم": لیز مندل در این مقاله به نحوه‌­ی نگرش رزا لوکزامبورگ به مساله‌­ی زنان و جدا ناپذیری آن از مبارزه‌­ی طبقه‌­ی کارگر به عنوان یک کل می‌­پردازد. او هم‌­چنین به این می‌­پردازد که مبارزه برای حقوق...

ادامه مطلب

باز هم درباره‌­ی اقتصاد سیاسی رهایی زنان

راونتری - مترجم: افشار - مقاله "اقتصاد سیاسی رهائی زنان" نوشته مارگارت بنستون در شماره سپتامبر ۱۹۶۹ نشریه «مانتلی ریویو» چاپ شد. او زنان را چنین تعریف می‌کند: "آن گروهی از مردم که مسئول تولید ارزش‌های مصرفی ساده در فعالیت‌هایی هستند که در ارتباط با خانه و خانواده قرار...

ادامه مطلب

سی سال پس از انقلاب: روز زن ۱۳۸۷

لیلا دانش - متن کامل سخن‌رانی در سمینار کارزار زنان- استکهلم، هفتم مارس ۲۰۰۹ با شادباش روز جهانی زن. صد سال از اولین انقلاب و سی سال از دومین انقلاب تاریخ معاصر ایران می‌­گذرد. این هر دو واقعه در تکوین جنبش رهایی زن در ایران مهم بوده و موضوع بررسی­‌ها و واکنش‌­های...

ادامه مطلب

اقتصاد سیاسی رهایی زنان

مارگارت بنستون* - ترجمه: آ. یونسی - "موقعیت زنان، مانند هر چیز دیگری در جامعه پیچیده ما زمینه اقتصادی دارد". النور مارکس "مساله زن" معمولاً در تحلیل ساخت طبقاتی جامعه نادیده گرفته می‌شود. دلیل‌اش هم این است که از یک طرف طبقات به طور کلی به واسطه رابطه‌ای که با وسائل...

ادامه مطلب

روز زن

الکساندرا کولنتای - برگردان: صبا راهی - روز زن چيست؟ آيا برگزاری اين روز واقعا ضرورت دارد؟ آيا "روز زن" به نوعی امتياز دادن به زنان بورژا، به فمينيست‌ها، طرف‌داران حق رای (زنان) به حساب نمی‌آيد؟ آيا اين روز به وحدت جنبش کارگری آسيب وارد نمی‌کند؟ اين سئوالات هنوز در...

ادامه مطلب

خشونت مالی، پدیده‌ای پنهان در خانه‌ها

نیلوفر انسان -  خشونت مالی یكی از انواع خشونت‌هایی است كه می‌تواند علیه زنان اعمال شود. اما تعریف آن هنوز برای بسیاری از زنان تعریفی تازه است كه تا به حال به گوش آن‌ها نخورده و با آن بیگانه‌اند. بی‌شك برای زینب هم كه قصد دارم با او در این باره صحبت كنم، خشونت مالی...

ادامه مطلب

جنسیت‌زدگی در اقتصاد

دیا دوتا - مترجم: مهتاب محبوب - کار مراقبتی بدون مزد زنان هنوز به‌ رسمیت شناخته نشده و یا پرداخت نمی‌شود نابرابری در اقتصادهای ما کاملا نمایان و آشکار است. نه تنها یک درصد بالای جمعیت دارای ثروت بیش‌تری نسبت به ۵۰ درصد پایینی جمعیت هستند، بلکه به نظر می‌رسد تفاوت...

ادامه مطلب

خانواده‌ى تك‌همسرى در جامعه

فردريش‏ انگلس - برگردان: پوران نوايى - همان‌طور كه قبلا توضيح داديم، اين نوع خانواده در دوران گذار از مرحله‌ى ميانى بربريت به مرحله‌ى بالاتر از خانواده‌ى زوجى به وجود آمد و پيروزى نهايى آن يكى از نشانه‌هاى شروع تمدن جديد شمرده مى‌شود. خانواده‌ى تك‌همسرى بر پايه‌ى...

ادامه مطلب

چرا بازار کار غیررسمی سهم زنان شد؟

ارغوان - در مطلب پیش به پیچیدگی‌های اشتغال زنان اشاره کرده و این سئوال را مطرح کردیم، که آیا می‌توان افزایش حضور در بازار کار را به منزله‌ی رهایی زنان تلقی کرد؟ در دهه‌های گذشته نرخ اشتغال زنان افزایش یافته و زنان سهم بیش‌تری از بازار کار را در اختیار گرفته‌اند، اما...

ادامه مطلب

آیا اشتغال زنان همواره رهایی‌بخش است؟

ارغوان - کارل مارکس در ایدئولوژی آلمانی می‌گوید: «در جامعه‌ی کمونیستی، که دایره‌ی آزادی هر فرد بیش از همیشه‌ است و وی می‌تواند در رشته‌ی مورد علاقه به موفقیت دست پیدا کند، جامعه فرایند تولید را کنترل می‌کند و بنابراین فردی مثل من می‌تواند امروز کاری انجام دهد و فردا...

ادامه مطلب

حق راى زنان و مبارزه‌ى طبقاتى(۱)

رزا لوكزامبورگ - «چرا در آلمان تشكلاتى براى زنان كارگر وجود ندارد؟ چرا ما كم‌تر درباره‌ى جنبش‏ زنان كارگر مى‌شنويم؟» اما ايرر(۲)، از بانيان جنبش‏ زنان كارگر آلمان، با اين پرسش‏‌ها، مقاله‌ى ۱۸۹۸ خود را، «زنان كارگر در مبارزه‌ى طبقاتى»، آغاز مى‌كند. از آن زمان هنوز ۱۴...

ادامه مطلب